تكافل اجتماعي

warning: Creating default object from empty value in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\taxonomy\taxonomy.pages.inc on line 33.

کیفیت نقش‌آفرینی مردم در تأمین اجتماعی بررسی تطبیقی دو مکتب اقتصاد اسلامی و اقتصاد سرمایه داری

عدم نمايش در فروشگاه: 
نمايش در فروشگاه

* مجتبی حسینی/ کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق(ع)    mojtaba.hosseini@isu.ac.ir
جواد کجوری/ دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق(ع)    j.kojoori@chmail.ir 
حمیدرضا بهرمن/ دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق(ع)    bahreman@isu.ac.ir
دريافت: 21/01/1399 ـ پذيرش: 20/06/1399

چکيده
تأمین اجتماعی و چگونگی رفع نیاز نیازمندان جامعه از جمله مسائل پيش‌روي مكاتب اقتصادي است. دیدگاه‌های متداول امروزی تأمين اجتماعي که تا حد زیادی برآمده از مکتب اقتصاد سرمایه‌داری است، عليرغم آثار مثبتش، دچار ضعف‌های جدی است. در مقابل، تأمين اجتماعي در مکتب اقتصاد اسلامی به واسطه بهره‌مندي از ويژگي‌هايي همچون مردم‌محوري با اين مشكلات روبرو نيست. در اين مقاله با استفاده از روش تحلیلی-توصیفی به بررسي جايگاه مردم در الگوي تأمين اجتماعي در رويكرد اسلامي مي‌پردازيم. يافته‌هاي پژوهش نشان می‌دهد که اسلام تأمین اجتماعی را در سه سطح «توانمندسازی فردی، خانوادگی و منطقه‌ای»، «تکافل اجتماعی» و «تضامن دولتی» دنبال می‌کند. نقش‌آفرینی مردم نسبت به دولت تقدم رتبی دارد. بر اين اساس، در شرایطی که مردم قادر به رفع فقر ‌باشند، راهکارهای دولتی و متمرکز توصیه نمی‌شود. رویکرد اسلامی در تأمین اجتماعی ما را به تقویت جایگاه مردم و تکافل اجتماعی در 6 لایه خانواده، عشیره، همسایگان، دوستان، امت اسلامی و حکومت اسلامی رهنمون می‌سازد. درصورتی‌که هریک از این لایه‌ها پاسخگوی نیاز فقرا نبود، در انتها دولت نقش نهایی را بر عهده می‌گیرد. 
کلیدواژه‌ها: تأمين اجتماعي، مردم‌محوري، تكافل اجتماعي.
طبقه‌بندی JEL: .D63, H53, H55, I31, Z12  
 

سال انتشار: 
1399
شماره مجله: 
22
شماره صفحه: 
191

الگوي تأمين اجتماعي صدر اسلام و دلالت‌هاي آن براي الگوهاي نوين

سال سوم، شماره دوم، پياپي ششم، بهار و تابستان 1391، صفحه 5 ـ 28

Ma'rifat-e Eghtesadi-e Islami, Vol.3. No.2, Spring & Summer 2012

الياس نادران* / حسن‌آقا نظري** / سيدرضا حسيني***

چكيده

امروزه الگوهاي متعارف تأمين اجتماعي سرمايه‌داري با چالش‌هاي فراواني از جمله بحران‌هاي عميق مالي مواجه‌اند. بروز اين چالش‌ها، تدوين الگوي تأمين اجتماعي اسلامي را به ضرورتي اساسي تبديل نموده است. در اين تحقيق اين فرضيه را مطرح مي‌كنيم كه مي‌توان با به كارگيري روش تاريخي، الگوي تأمين اجتماعي صدر اسلام را كشف و پس از الغاء خصوصيات عصري آن، به الگوي مناسبي براي جوامع امروزي دست يافت. يافته‌هاي تحقيق كه به روش تحليل تاريخي انجام شده نشان مي‌دهد در صدر اسلام الگوي متمايز و موفقي از تأمين اجتماعي وجود داشته است. اين الگو متضمن ويژگي‌هاي برجسته‌اي چون: جامعه محوري (به جاي دولت محوري)، استحقاق گرايي(به جاي عام گرايي)، محله محوري(به جاي تمركزگرايي)، عدم دوگانگي كسورات ماليات و تأمين اجتماعي بوده است كه توجه به آنها در طراحي الگوهاي نوين تأمين اجتماعي به حل مشكلات موجود كمك خواهد كرد.

كليد واژه‌ها: تأمين اجتماعي، تكافل اجتماعي، صدر اسلام، عدالت اجتماعي، اقتصاد اسلامي

طبقه‌بندي JEL: P36، H5، I3.

سال انتشار: 
3
شماره مجله: 
6
شماره صفحه: 
5
همزمانی محتوا