مجيد حبيبيان نقيبي

warning: Creating default object from empty value in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\taxonomy\taxonomy.pages.inc on line 33.

بررسي تطبيقي پارادايم خودگرايي در اقتصاد اسلامي و متعارف

عدم نمايش در فروشگاه: 
نمايش در فروشگاه

سال نهم، شماره دوم، پياپي 18، بهار و تابستان 1397

مجید حبیبیان نقیبی / استاديار دانشگاه علامه طباطبائي     majidhabibian@atu.ac.ir
محمود دهقانی محمودآبادی / دانشجوی دکتری اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی     asemanha41@gmail.com
دريافت: 20/11/1396 - پذيرش: 22/04/1397.

چکیده
یكی از مباحث اساسي در فلسفه اقتصاد اسلامی تبيين مبانی اخلاق هنجاری نظريات اقتصاد اسلامي است. در اين مقاله با استفاده از روش تحليلي به بررسي تطبيقي پارادايم خودگرايي در اقتصاد اسلامي و متعارف مي‌پردازيم. در اين زمينه اين سؤال مطرح است آیا می‌توان خودگرایی كه به عنوان پارادایم و هسته سخت اقتصاد متعارف پذيرفته شده را مبنای اخلاق هنجاری در نظام اقتصادی اسلام قرار داد؟ اصولاً تفکر اسلامی غایت‌گروی را مي‌پذيرد يا وظيفه‌محوري؟ پاسخ تحقيق حاضر به پرسش مذكور اين است كه مبناي اخلاق هنجاري اسلام وظیفه‌گرايي است. بنا به فرضيه مقاله، در مواردی که قوامِ وظیفه در مرحله اقدام، به کسب نتیجه باشد، قیدِ نتیجه در اطلاقِ وظیفه اخذ می‌شود و موضوعِ وظیفه با وصف قید خاص، اطلاق دارد؛ بدین ترتیب نیازی به پناه بردن به نتیجه‌گرایی نیست؛ چراکه تلاش برای دستیابی به نتیجه در این‌گونه موارد، خود بخشی از وظیفه است؛ این نوع تکلیف‌گروی را «وظیفه‌گرایی عام» می‌نامیم. این وظیفه‌گرایی، موتور تقویت‌کننده‌ای به نام حب‌ذات به مثابه یک داعی دارد. بر اساس يافته‌هاي تحقيق اجتماع دوگانه‌ی وظیفه ـ حب‌ذات، در اقتصاد و غیر آن، امری پارادوکسیکال نیست؛ حب‌ ذات در اسلام با خودگرایی در اقتصاد متعارف از نظر مبانی و هویت، اختلاف جوهری دارد.
کلیدواژه‌ها: اخلاق هنجاری، اقتصاد اسلامی، خودگرایی، وظیفه‌گرایی عام، مطلوبیت‌گرایی، نتیجه‌گرایی، اقتصاد متعارف.
طبقه‌بندی JEl: B40، P4.


سال انتشار: 
9
شماره مجله: 
18
شماره صفحه: 
45

امکان‌سنجي صحت مبادله اوراق منفعت در قالب قرارداد اجاره

    سال چهارم، شماره اول، پياپي هفتم، پاييز و زمستان 1391، ص 5 ـ 22
Ma'rifat-e Eghtesadi-e Islami, Vol.4. No.1, Spring & Summer 2012-13

حسن سبحاني* / مجيد حبيبيان نقيبي**

چكيده
اوراق منفعت، ابزاري جديد براي بازار سرمايه اسلامي است كه براي انتقال منافع و خدمات به خصوص خدمات و تسهيلات عمومي قابل استفاده است. يكي از مشكلات پيش روي اين اوراق، مشكلات فقهي مرتبط با امكان مبادله اين اوراق است. در اين مقاله، براي تصحيح مبادله اين اوراق، به بررسي امكان تصحيح مبادله اين اوراق با استفاده از قرارداد اجاره در طراحي آنها مي‌پردازيم. فرضيه مطرح شده اين است كه اوراق منفعت را مي‌توان به روش‌هاي متعددي در قالب عقد اجاره در بازارهاي اوليه و ثانويه خريد و فروش کرد. يافته‌هاي اين پژوهش كه به روش فقهي و تحليلي سامان يافته نشان مي‌دهد كه استفاده از قالب اجاره مي‌تواند به تصحيح فقهي نقل و انتقال اوراق منفعت بينجامد. از جمله راه‌هاي پيشنهادي براي تصحيح مبادله مي‌توان به مواردي چون تبعيض مورد اجاره، انتقال اوراق در بازار ثانويه به غير اجاره، اجاره موازي، واگذاري وکالتي، حق سرقفلي، صلح مورد اجاره، بيع‌العقد، بدل الخلو و اجاره و بيع اشاره كرد.
كليدواژه‌ها: اوراق منفعت، قرارداد اجاره، اوراق مالي اسلامي.
طبقه‌بندي GEL:، E4G12, G13.
 


* دانشيار دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران    sobhanihs@ut.ac.ir
** استاديار دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی   majidhabibian@atu.ac.ir
دريافت: 15/9/1391 ـ پذيرش: 20/11/1391
 

سال انتشار: 
4
شماره مجله: 
7
شماره صفحه: 
5
همزمانی محتوا