مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت اقتصاداسلامی 2042-2322 1 2 2010 11 26 شیوه‌های تقسیم بیت‌المال در صدر اسلام 137 169 19 FA حامد منتظری مقدم دانشیار - گروه تاریخ مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 0009-0008-1626-5552 Journal Article 2010 05 23 Fundamentally in the view of Islam, the method of distribution has an intimate relationship with justice and therefore has important economic and social implications. This paper reviews the methods of bait-ul-Maal treasury distribution during the advent of Islam. Using historical analysis, three methods of distribution have been determined including (1) immediate, equal distribution of public wealth by the Holy Prophet (S), the first caliph, and Imam Ali (‘A); (2) biased annual distribution by the second caliph; and (3) amassment of public treasury and arbitrary expenditure by the majority of later rulers of the Muslim people. According to historical evidence, divergence from the method of equal distribution of public treasury resulted in formation of class gaps in the society. Accordingly, though Islamic rulers digressed from the manner of the holy Prophet (S) in dispensation of public wealth, his way has perpetually been considered the ideal method. : در نگرش بنیادین اسلامی، چگونگی تقسیم بیت المال با عدالت، ارتباطی تنگاتنگ یافته و پیامدهای مهم اقتصادی و اجتماعی دارد. نوشتار حاضر، با استفاده از روش تحلیل تاریخی، به بررسی روش های تقسیم بیت المال در صدر اسلام پرداخته و میان سه شیوه توزیع بیت المال در آن دوره تمایز قائل می شود: شیوه تقسیم فوری و بالسّویة بیت المال از سوی پیامبر اعظم(ص)، خلیفه اول و امیرمؤمنان علی(ع)؛ روش تقسیم سالانه و تفضیلی بیت المال از سوی خلیفة دوم و شیوة انباشتِ بیت المال و هزینه سازی دلبخواهی که از سوی بیش تر زمامداران پسینِ دنیای اسلام مورد استفاده قرار گرفت. بر اساس شواهد تاریخی، عدول از شیوه تقسیم مساوی بیت المال موجب شکل گیری شکاف طبقاتی در جامعه شد. بر این اساس، علی رغم عدول زمامداران اسلامی از سیره پیامبر اعظم(ص) در تقسیم مساوی بیت المال ، این رویه همواره به عنوان رویه ای آرمانی تلقی شده است. https://marefateeqtesadi.nashriyat.ir/sites/marefateeqtesadi.nashriyat.ir/files/article-files/2482.pdf