مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت اقتصاداسلامی 2042-2322 15 2 2024 08 22 بررسی تأثیر عدم قطعیت در پرداخت مالیات‌های اسلامی و متعارف بر پهنای راست و چپ نابرابری دهک‌های درآمدی در ایران 141 161 5001369 10.22034/marefateeqtesadi.2025.5001369 FA رضا اشرف گنجویی 0000-0003-3854-8445 امیر دادرس مقدم 0000-0001-7948-982X ابوالحسن بارانی کارشناس ارشد - مدرسی معارف اسلامی تربیت مدرس دانشگاه قم Journal Article 2024 11 23 Given their foundational religious and ethical underpinnings, Islamic taxes are expected to exert a more significant influence on income inequality than conventional taxes. Employing a fuzzy regression model within the GAMS software environment, this study investigates the impact of uncertainty in the payment of Islamic and conventional taxes on the right and left tails of income decile inequality in Iran over the period 1996–2020. In this context, “uncertainty” refers to tax evasion or avoidance. The findings suggest that promoting Islamic taxation relative to conventional systems can contribute to a reduction in income inequality among deciles. However, uncertainty in the payment of Islamic taxes—more so than conventional taxes—exacerbates inequality among higher-income deciles. This indicates that tax authorities currently lack sufficient instruments and mechanisms to incentivize and encourage tax compliance among upper-income groups. مالیات‌های اسلامی با توجه به ویژگی‌ها و پشتوانة اعتقادی، تأثیر بیشتری نسبت ‌به مالیات‌های متعارف بر نابرابری درآمد خواهند داشت. در این مقاله با استفاده از مدل رگرسیون فازی در محیط برنامة گمز به بررسی تأثیر عدم قطعیت در پرداخت مالیات‌های اسلامی و متعارف بر پهنای راست و چپ نابرابری دهک‌های درآمدی در ایران برای دورة زمانی 1375ـ1399 پرداخته شده است. منظور از عدم قطعیت در پرداخت مالیات‌های مذکور اجتناب و یا فرار مالیاتی است. نتیجه‌گیری کلی از مقایسة تأثیر عدم قطعیت در پرداخت مالیات‌های اسلامی و متعارف بر نابرابری دهک‌های درآمدی این است که با رواج مالیات‌های اسلامی نسبت ‌به مالیات‌های متعارف می‌توان شدت نابرابری بین دهک‌های درآمدی را کاهش داد؛ همچنین عدم قطعیت در پرداخت مالیات‌های اسلامی نسبت ‌به مالیات متعارف نابرابری بین دهک‌های بالای درآمدی را افزایش می‌د‌هد. این امر بیانگر آن است که نهاد‌های مربوط به دریافت مالیات، هنوز ابزار‌های لازم برای افزایش انگیزه و تشویق این دهک‌ها را ندارند. https://marefateeqtesadi.nashriyat.ir/sites/marefateeqtesadi.nashriyat.ir/files/article-files/5001369-1753686190.pdf