مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) 2026 08 04 نقش بانکداری تعاونی در افزایش تولید و مشارکت مردمی؛ مطالعه تاریخی کشورهای اروپایی 5001565 FA علی سعیدی استادیار - گروه اقتصاد اسلامی دانشگاه قم 00 حسین بهرامی دانشجوی دکتری - دانشگاه قم 0000-0001-8637-7949 سیدمحمدصادق حسینی نژاد Journal Article 2025 01 16 مکتب لیبرالیسم نظام بانکی را هم مانند دولت از طریق انگاره‌هایی همچون لزوم افزایش چابک‌سازی و رقابت‌پذیری به سمت خصوصی‌سازی اجباری سوق می‌دهد. برای بررسی این گزاره‌ها، رجوع به روایت‌های تاریخی بسیار راهگشاست. نظام بانکداری برای اغلب کشورهای اروپایی تا قبل از سه دهه گذشته، یک نظام بانکی به اصطلاح «سه ستونی» متشکل از بانک‌های خصوصی، بانک‌های پس‌انداز (عمومی) و بانک‌های تعاونی بوده است. ازآن زمان تاکنون، چندین کشور اروپایی تغییرات گسترده‌ای را در سیستم‌های بانکی خود اعمال کرده‌اند که بیش از هر چیز بر بانک‌های تعاونی تأثیر گذاشته است. در این مطالعه مهمترین تغییرات در آلمان، فرانسه، ایتالیا و اسپانیا و دیگر کشورهای اروپایی با روش توصیفی-تحلیلی بررسی می‌شود. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بانک‌های تعاونی در سال 2020 در رشد وام‌دهی و سپرده‌گذاری و کمک به اعضا و کسب‌و‌کارهای کوچک موفق عمل کرده‌اند. همچنین از سال 2011، بانک‌های تعاونی 33 درصد وام اضافی به بخش خصوصی غیرمالی اعطا کردند و پایه سپرده بانک‌های تعاونی 48درصد (سایر بانک‌ها 29درصد) افزایش داشته است. در پایان نیز رهیافت‌هایی همچون ضرورت ایجاد تنوع در اشکال مختلف نهادی بانک‌ها و نیز حمایت از نقاط قوت بانک‌های غیرتجاری بزرگ و محلی برای ایران پیشنهاد می‌شود.