TY  - JOUR
ID  - 5002164
TI  - شرایط لازم برای اجرای اصل صحت در معاملات مستحدثه
JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
JA  - 15
LA  - fa
SN  - 2042-2322
AU  - Yaghoobzadeh Mojarrad, Abbas
AD  - دانشجوی دکتری - پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
AU  - abouei, hossein
AD  - 
Y1  - 2025
PY  - 2025
VL  - 16
IS  - 2
SP  - 205
EP  - 228
KW  - اصالۀ الصحۀ در معاملات
KW  - اصالۀ الفساد
KW  - معاملات مستحدثه
KW  - اطلاق لفظی
KW  - اطلاق مقامی
DO  - 10.22034/marefateeqtesadi.2025.5002164
AB  - معاملات مستحدثه از جمله بیمه، سرقفلی و معاملات بورسی به دلیل تحولات تمدنی و پیچیدگی‌های اقتصادی اجتماعی، از مسائل کلیدی فقه معاصر و مبتلا به مؤمنان می‌باشد. فقها برای مشروعیت‌بخشی به این معاملات و غلبه بر اصل اولیۀ فساد، رویکردهای متنوعی نظیر استناد به سیرۀ عقلایی، تفویض امور مؤمن به خود او، تمسک به عمومات و اطلاقات قرآنی (مانند «أوفوا بالعقود» و «تجارة عن ‌تراض») و قاعدۀ لاحرج پیشنهاد کرده‌اند. بااین‌حال، این ادله با چالش‌هایی چون انصراف عمومات به مصادیق عصر تشریع، محدودیت تمکن شارع در بیان مقیدات، ناتمام بودن حجیت سیرۀ عقلایی جدید مواجه‌اند. این پژوهش با استفاده از روش اجتهادی، ضمن بررسی راهکارهای جامع ارائه‌شده، بر ظرفیت اطلاق مقامی مجموع ادله تمرکز دارد. بر اساس اطلاق مقامی، اگرچه معاملات مستحدثه در زمان شارع وجود نداشته است، اما شارع به‌عنوان مقنن با جعل قوانین مختلف مانند حرمت اکل مال به باطل، ممنوعیت غرر، قاعدۀ ربح ما لم‌ یضمن، حرمت ربا و قاعدۀ لاضرر، شرایط لازم برای تحقق صحت شرعی در باب عقود را به‌طورکلی بیان کرده است، لذا اگر معاملات‌ مستحدثه مخالف با آن ضوابط کلی نباشد، با لحاظ حفظ اغراض لزومی شریعت، از سکوت شارع نسبت به ملاک بطلان آن قرارداد، علم به صحت شرعی آن حاصل می‌گردد.
UR  - https://marefateeqtesadi.nashriyat.ir/node/5002164
L1  - https://marefateeqtesadi.nashriyat.ir/sites/marefateeqtesadi.nashriyat.ir/files/article-files/5002164-1782793262.pdf
ER  -