مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت اقتصاداسلامی 2042-2322 16 2 2025 06 05 تأمین مالی پروژه‌های کلان مدل پویا؛ مبتنی‌بر مشارکت، اهرم‌سازی بانکی و عدالت توزیعی 33 55 5002309 10.22034/marefateeqtesadi.2025.5002309 FA امید ایزانلو دکتری - اقتصاد- موسسه امام خمینی(ره) 0009-0004-5498-4321 محمدجواد محقق نیا استادیار مهدی خطیبی استادیار - گروه اقتصاد مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 0000-0003-4122-875X محمدجمال شاکری شمسی کارشناس ارشد - اقتصاد مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، مقاله تحلیل ماهیت عقود، نشریه معرفت، کتاب تخفیف مجازات 0009-0001-3307-7560 Journal Article 2025 07 19 This study analyzes one of the structural challenges facing Iran’s economy—namely, the paradox between the excessive accumulation of liquidity and the persistent shortage of financial resources for infrastructure development. The primary aim is to design and evaluate the Proposed Large-scale Project Financing Model (FLP) as a solution grounded in public participation and bank leveraging mechanisms. Adopting a descriptive-analytical approach, an agent-based model was developed using data from the national Household Income and Expenditure Survey, encompassing 2.5 million heterogeneous agents. To assess the performance of the proposed model, system dynamics analysis and simulation of agent behavior over a defined time horizon were employed. The results indicate that the model successfully financed a large-scale project within eight months and significantly improved distributive justice indicators, notably reducing the Gini coefficient by 0.041. These findings suggest that the PLP model, beyond functioning as a financial mechanism, can serve as an integrated, justice-based framework to promote economic growth and channel idle liquidity toward productive investments. پژوهش حاضر به تحلیل یکی از چالش‌های ساختاری اقتصاد ایران، یعنی تناقض میان انباشت فزاینده نقدینگی و کمبود منابع مالی برای اجرای پروژه‌های عمرانی، می‌پردازد. هدف اصلی این مطالعه، طراحی و ارزیابی «الگوی پیشنهادی تأمین مالی پروژه‌های کلان (PLP)» به‌عنوان یک راهکار مبتنی بر مشارکت مردمی و اهرم‌سازی بانکی است. در چارچوب رویکرد توصیفی-تحلیلی، یک مدل عامل‌مبنا با استفاده از داده‌های طرح هزینه و درآمد خانوارهای کشور طراحی شد که شامل دو و نیم میلیون عامل ناهمگون بود. برای ارزیابی کارایی الگوی پیشنهادی، از تحلیل پویایی‌های سیستمی و شبیه‌سازی رفتار عاملان در یک بازه زمانی مشخص استفاده گردید. یافته‌ها نشان می‌دهد که الگوی پیشنهادی نه‌تنها قادر به تأمین مالی کامل یک پروژه کلان ظرف مدت هشت ماه بوده، بلکه به بهبود معنادار شاخص‌های عدالت توزیعی نیز منجر شده است؛ به‌گونه‌ای که ضریب جینی به میزان ۰.۰۴۱ واحد کاهش یافته است. این نتایج حاکی از آن است که مدل PLP، فراتر از یک ابزار مالی صرف، به‌مثابه الگویی یکپارچه و مبتنی بر عدالت می‌تواند در جهت تحقق رشد اقتصادی و بهره‌گیری هدفمند از نقدینگی موجود در اقتصاد به کار گرفته شود.