TY  - JOUR
    ID  - 5002538
    TI  - بررسی تطبیقی عقلانیت در نظریه بازی: ارائه چارچوب «نظریه تعامل اقتصادی» با تأکید بر عدالت و شرع
    JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
    JA  - 15
    LA  - fa
    SN  - 2042-2322
        AU  - Eisavi, Mahmoud
      AD  - دانشیار - گروه اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی
        Y1  - 2026
    PY  - 2026
    VL  - 17
    IS  - 2
    SP  - 
    EP  - 
  KW  - عقلانیت
KW  - نظریه بازی
KW  - اقتصاد اسلامی
KW  - عدالت
KW  - رفتار اقتصادی
    DO  - 10.22034/marefateeqtesadi.2026.5002538
    AB  - این مطالعه به بررسی تطبیقی مفهوم عقلانیت در نظریه بازی در اقتصاد متعارف و اقتصاد اسلامی می‌پردازد. نظریه بازی به‌عنوان چارچوبی ریاضی برای تحلیل تصمیم‌های راهبردی، عمدتاً بر عقلانیت ابزاری، خودخواهی، پیامدگرایی اخلاقی و عدالت سکولار مبتنی است. این رویکرد محدودیت‌هایی دارد؛ به‌ویژه در تحلیل رفتار انسانی که تحت تأثیر ارزش‌های اخلاقی و اجتماعی قرار می‌گیرد. در مقابل، اقتصاد اسلامی با تمرکز بر عقلانیت جامع، شامل بعد ابزاری، اخلاقی و عدالت‌محوری است، که قواعد شرعی، منع ربا و توجه به انصاف و خیر جمعی را در تصمیم‌گیری‌ها لحاظ می‌کند. مقایسه تطبیقی نشان می‌دهد که ادغام ارزش‌های اخلاقی و عدالت در مدل‌های اقتصادی می‌تواند رفتار واقعی عاملان اقتصادی را بهتر پیش‌بینی کند و سیاست‌گذاری اقتصادی را عدالت‌محور و مشروع نماید. همچنین، این رویکرد فرصت‌های پژوهشی جدیدی برای توسعه مدل‌های بازی اسلامی، شبیه‌سازی بازارها، و آموزش عقلانیت جامع فراهم می‌آورد. نتایج مطالعه نشان می‌دهد که عقلانیت اسلامی می‌تواند مکمل عقلانیت ابزاری در تحلیل‌های اقتصادی باشد و به طراحی نهادها و سیاست‌های اقتصادی پایدار و اخلاق‌محور کمک کند و زمینه مناسبی برای ارایه «نظریه تعامل اقتصادی» را در اقتصاد اسلامی فراهم ‌آورد.
    UR  - https://marefateeqtesadi.nashriyat.ir/node/5002538
    L1  -     ER  -