TY - JOUR ID - 5002650 TI - چارچوب ارزیابی بودجه‌ریزی در مکتب امامین انقلاب و واکاوی موانع ساختاری تحقق آن در اقتصاد سیاسی ایران JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 15 LA - fa SN - 2042-2322 AU - mousavi, Seyyed Mohammad Ali AD - استادیار گروه اقتصاد مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 17 IS - 1 SP - EP - KW - بودجه‌ریزی عمومی KW - حکمرانی ولایی KW - اقتصاد سیاسی DO - 10.22034/marefateeqtesadi.2026.5002650 AB - این مقاله با هدف ارائه یک چارچوب تحلیلی بومی برای ارزیابی بودجه عمومی در ایران، به تبیین دو هدف اصلی می‌پردازد: نخست، صورت‌بندی چارچوب مطلوب بودجه‌ریزی بر اساس مبانی نظری و عملی مکتب امامین انقلاب (امام خمینی (ره) و آیت‌الله خامنه‌ای مدظله)؛ و دوم، آسیب‌شناسی شکاف میان این چارچوب آرمانی و رویه‌های حاکم بر اقتصاد سیاسی بودجه در کشور. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش تحلیل محتوای کیفی متون و اسناد بنیادین، استدلال می‌کند که بودجه در مکتب امامین، از یک ابزار فنی-اقتصادی فراتر رفته و به مثابه یک سند راهبردی-ارزشی برای تحقق اهدافی متعالی چون عدالت‌محوری، استقلال‌گرایی و محرومیت‌زدایی تعریف می‌شود. در مقابل، تحلیل آسیب‌شناسانه نشان می‌دهد که اقتصاد سیاسی کنونی ایران، متأثر از موانع ساختاری نظیر تسلط اقتصاد رانتی، غلبه رویکردهای کوتاه‌مدت و روزمره بر الزامات راهبردی، و تعارض منافع بخشی، از تحقق کامل این چارچوب مطلوب بازمانده است. یافته‌های این پژوهش نشانگر آن است که شکاف موجود، نه ناشی از ضعف در مبانی نظری، بلکه محصول عدم تطابق میان آرمان‌های نظام سیاست‌گذاری و کارکردهای واقعی ساختار اقتصادی-سیاسی است. این مقاله در نهایت، چارچوب استخراج‌شده را به عنوان معیاری دقیق برای نقد و اصلاح فرآیندهای بودجه‌ریزی آتی پیشنهاد می‌کند. UR - https://marefateeqtesadi.nashriyat.ir/node/5002650 L1 - ER -