TY - JOUR ID - 5002658 TI - خوانشی انتقادی از کتاب «اصلاحات ساختاری بودجه» (تحلیلی نهادی از تقلید هم‌شکل و بنیان سکولاریستی) JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 15 LA - fa SN - 2042-2322 AU - Bahraini Yazdi, Hosein AD - دکتری - اقتصاد پژوهشگاه حوزه و دانشگاه Y1 - 2025 PY - 2025 VL - 16 IS - 2 SP - 229 EP - 253 KW - سکولاریسم روش‌شناختی KW - اصلاحات ساختاری بودجه KW - تقلید نهادی KW - قانون اساسی ایران KW - بودجه‌‌ریزی اسلامی KW - قابلیت دولت DO - 10.22034/marefateeqtesadi.2026.5002658 AB - اصلاحات ساختاری بودجه در ایران به‌عنوان یکی از محوری‌ترین برنامه‌های تحول اقتصادی، نیازمند بازتعریف مبانی نظری و روش‌شناختی است. در این زمینه یکی از جدیدترین پیشنهادها در کتاب «اصلاحات ساختاری بودجه» اثر پورمحمدی، مدنی‌زاده و همکاران ارائه شده است. در این مقاله، ‌با استفاده از روش «تحلیل محتوای انتقادی» و «اسنادی ـ تحلیلی»، الگوی پیشنهادی در این کتاب نقد و بررسی می‌‌شود. ایدۀ اصلی کتاب مبتنی‌‌بر تحولات نهادی و سیاستی (اصلاحات اقتصاد سیاسی بودجه‌‌ریزی) با هدف ظرفیت‌افزایی دولت بر اساس قاعدۀ عقلایی پایدارسازی درآمد کافی و کنترل هزینه‌‌ها برای غلبه بر کسری بودجه و تورم است. این طرح با الهام از الگوهای متعارف غربی و بین‌‌المللی، به ارائۀ چارچوبی برای اصلاح نظام بودجه‌ریزی در ایران و به‌عنوان یک برنامۀ عملیاتی می‌پردازد. بر اساس یافته‌های پژوهش، «سکولاریسم روش‌شناختی» به‌عنوان چالشی اساسی، در محتوای کتاب و طرح مذکور فراگیر است؛ ازاین‌‌رو از الگوی اقتصادی مطلوب مدنظر اسلام و قانون اساسی فاصله دارد. طرح مذکور، با عدم درک از نقش هویت دینی و فرهنگی در طراحی نهادها، به تقلید نهادی از قالب‌‌‌های بیرونی بدون توجه به عملکرد و زمینۀ بومی می‌انجامد. این مقاله بر ضرورت کنار گذاشتن پارادایم سکولار و حرکت به‌سوی الگوی «بودجه‌ریزی اسلامی ـ ایرانی» در قالب تحکیم مقررات، آداب اقتصادی و مالی اسلامی تأکید و نظریۀ توسعۀ قابلیت دولت اسلامی را در قالب اندیشۀ اسلامی دنبال می‌‌کند. UR - https://marefateeqtesadi.nashriyat.ir/node/5002658 L1 - https://marefateeqtesadi.nashriyat.ir/sites/marefateeqtesadi.nashriyat.ir/files/article-files/5002658-1782793278.pdf ER -