TY - JOUR ID - 5002720 TI - تحلیل مشروعیت قراردادهای تأمین مالی مبتنی‌بر تسهیم درآمد RBF و ISA JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 15 LA - fa SN - 2042-2322 AU - Yaghoobzadeh Mojarrad, Abbas AD - دانشجوی دکتری - پژوهشگاه حوزه و دانشگاه AU - ٍErshad, Ahmad AD - Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 17 IS - 1 SP - 135 EP - 151 KW - قراردادهای مبتنی‌بر تسهیم درآمد KW - RBF KW - ISA KW - تأمین مالی KW - مرابحه KW - عقود مشارکتی DO - 10.22034/marefateeqtesadi.2026.5002720 AB - قراردادهای مبتنی‌بر تسهیم درآمد همچون (RBF) و (ISA)، امروزه به‌عنوان راهکاری نوین در تأمین مالی، به‌ویژه در حوزه‌هایی مانند استارت‌آپ‌ها و آموزش عالی، جایگاه قابل ‌توجهی یافته‌اند. در مدل RBF، سرمایه‌گذار درصدی از درآمد ناخالص سرمایه‌پذیر را تا سقف معینی دریافت می‌کند. در مدل ISA نیز شخص متعهد می‌شود که طی دوره‌ای مشخص، بخشی از درآمد خود را به شرکت تأمین مالی بازپرداخت کند. با وجود ویژگی‌هایی چون انعطاف‌پذیری در پرداخت و کاهش نیاز به وثایق، این قراردادها از منظر فقهی با چالش‌هایی مواجه هستند. بررسی این موضوع با روش توصیفی ـ تحلیلی نشان می‌دهد که اگر این قراردادها به‌عنوان قرض تلقی شوند، هرگونه دریافت مبلغی بیش از اصل سرمایه، ماهیت ربوی خواهد داشت. از سوی دیگر، در صورت تعریف این مدل‌ها در قالب مشارکت، بایستی اصولی نظیر تقسیم سود پس از کسر هزینه‌ها رعایت گردد؛ درحالی‌که در ساختار RBF و ISA سود بر مبنای درآمد ناخالص تقسیم می‌شود که با ضوابط مشارکت همخوانی ندارد. هرچند برای تطبیق این قراردادها با موازین شریعت، راهکارهایی پیشنهاد شده، اما این رویکردها نیز با ملاحظات فقهی و اقتضائات عرفی قراردادها، دچار چالش‌هایی است. UR - https://marefateeqtesadi.nashriyat.ir/node/5002720 L1 - https://marefateeqtesadi.nashriyat.ir/sites/marefateeqtesadi.nashriyat.ir/files/article-files/5002720-1788331733.pdf ER -