TY  - JOUR
ID  - 5002720
TI  - تحلیل مشروعیت فقهی قراردادهای تامین مالی RBF و ISA (قراردادهای مبتنی بر درآمد) 
JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
JA  - 15
LA  - fa
SN  - 2042-2322
AU  - Yaghoobzadeh Mojarrad, Abbas
AD  - دانشجوی دکتری - پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
AU  - ٍErshad, Ahmad
AD  - 
Y1  - 2026
PY  - 2026
VL  - 17
IS  - 1
SP  - 
EP  - 
KW  - قراردادهای مبتنی بر درآمد
KW  - RBF
KW  - ISA
KW  - تأمین مالی
KW  - مرابحه
KW  - عقود مشارکتی
DO  - 10.22034/marefateeqtesadi.2026.5002720
AB  - قراردادهای مبتنی بر تسهیم درآمد همچون RBF وISA، امروزه به‌عنوان راهکاری نوین در تأمین مالی، به‌ویژه در حوزه‌هایی مانند استارتاپ‌ها و آموزش عالی، جایگاه قابل‌توجهی یافته‌اند. در مدل RBF، سرمایه‌گذار درصدی از درآمد ناخالص سرمایه‌پذیر را تا سقف معینی دریافت می‌کند. در مدل ISA نیز شخص متعهد می‌شود که طی دوره‌ای مشخص، بخشی از درآمد خود را به  شرکت تأمین مالی بازپرداخت نماید. با وجود ویژگی‌هایی چون انعطاف‌پذیری در پرداخت و کاهش نیاز به وثایق، این قراردادها از منظر فقهی با چالش‌هایی مواجه هستند. بررسی این موضوع با روش توصیفی-تحلیلی نشان می‌دهد که اگر این قراردادها به‌عنوان قرض تلقی شوند، هرگونه دریافت مبلغی بیش از اصل سرمایه، ماهیت ربوی خواهد داشت. از سوی دیگر، در صورت تعریف این مدل‌ها در قالب مشارکت، بایستی اصولی نظیر تقسیم سود پس از کسر هزینه‌ها رعایت گردد، درحالی‌که در ساختار RBF  و ISA سود بر مبنای درآمد ناخالص تقسیم می‌شود که با ضوابط مشارکت هم‌خوانی ندارد. هرچند برای تطبیق این قراردادها با موازین شریعت، راهکارهایی همچون استفاده از عقد جعاله یا تعریف درآمد به‌عنوان «حق قابل معامله» در عقد مرابحه مرکب و همچنین عقد صلح پیشنهاد شده است، اما این رویکردها نیز با ملاحظات فقهی و اقتضائات عرفی قراردادها، با چالش‌هایی روبه روست.
UR  - https://marefateeqtesadi.nashriyat.ir/node/5002720
L1  - ER  -