مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت اقتصاداسلامی 2042-2322 17 1 2026 03 06 چارچوب سیاست‌گذاری فناوری دفتر کل‌ توزیع‌شده در جمهوری اسلامی ایران 5002894 10.22034/marefateeqtesadi.2026.5002894 FA صدیقه سادات سیدتاج الدینی دکتری دانشگاه قم و سطح 4 جامعه الزهرا 0009-0005-6984-5962 سعید ابراهیمی پژوهشگر اقتصاد اسلامی 0009-0003-6774-6499 Journal Article 2026 01 18 با توجه به اندیشة اسلامی و عدالت‌گرای حاکم بر جامعة ایرانی، به‌کارگیری فناوری دفتر کل ‌توزیع‌شده در کشور نیازمند چارچوب سیاستی بومی و آینده‌نگر است تا ضمن بهره‌گیری از فرصت‌ها، آسیب‌ها و مخاطرات احتمالی مهار شوند. این مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی در پی تدوین چنین چارچوبی است. پژوهش حاضر در گام نخست، ضمن تحلیل ماهیت فناوری، فرصت‌ها و تهدیدهای آن را بررسی و به تجارب تنظیم‌گری دیگر کشورها در عرصة این فناوری اشاره نموده است؛ در گام بعد پیشینة ورود نهادهای مالی به اقتصاد کشور در دهه‌های گذشته آسیب‌شناسی شده و از کنار هم قرار دادن تجارب جهانی و بومی، قواعد تجربی قانون‌گذاری مالی در ایران استنتاج گردیده است؛ سپس اصول حاکم بر روابط اجتماعی و اقتصادی در جامعه بر اساس منابع اصیل فقه اسلامی تبیین شده‌ است؛ در نهایت، با تلفیق «تجربه جهانی»، «آسیب‌شناسی داخلی» و «اصول فقهی»، سیاست‌های راهنما و عملیاتی پیشنهاد می‌گردد که مهم‌ترین آنها عبارت‌اند از: ۱. تقنین سریع، شفاف و تعاملی؛ ۲. ایجاد نهاد ناظر متخصص و مقتدر؛ ۳. رسمیت‌بخشی و حمایت از رمزدارایی‌ها در چارچوب ضوابط؛ 4. الغای مالیت رمزدارایی‌های غیرمجاز و ممنوعیت پشتیبانی حاکمیتی از آنها؛ 5. پیگیری دیپلماسی فناوری؛ 6. لزوم بهره‌گیری عموم از فرصت‌های این فناوری؛ 7. تفکیک مقررات تحقیق ‌و توسعه از فعالیت تجاری.