TY - JOUR ID - 5003171 TI - تأثیر مبانی فلسفی نگرش علامه طباطبائی در شکل‌گیری نظریۀ رفتار مصرف‌کنندۀ مسلمان JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 15 LA - fa SN - 2042-2322 AU - Haidari, Alamdad AD - AU - Panahi Boroojerdi, Mohammad Saeid AD - استادیار AU - Jaberi, Ali AD - استادیار Y1 - 2025 PY - 2025 VL - 16 IS - 2 SP - 293 EP - 310 KW - اقتصاد اسلامی KW - نظریۀ رفتار مصرف‌کننده KW - علامه طباطبائی KW - عقلانیت دینی KW - انسان اقتصادی DO - 10.22034/marefateeqtesadi.2025.5003171 AB - نظریۀ رفتار مصرف‌کننده مبتنی‌بر مبانی فلسفی شکل می‌گیرد. در این مقاله با استفاده از روش تحلیلی به بررسی تأثیر مبانی فلسفی علامه طباطبائی بر نظریۀ رفتار مصرف‌کنندۀ مسلمان می‌پردازیم. بر اساس یافته‌های پژوهش، مبانی فلسفی علامه طباطبائی در قالب دیدگاه ایشان نسبت به امیال، عقل نظری و عملی می‌تواند به‌عنوان مبنا و پیش‌فرض بر نظریۀ رفتار مصرف‌کنندۀ مسلمان مؤثر باشد. بر اساس یافته‌های پژوهش، علامه طباطبائی با استناد به آیات قرآن، برای متقین دو هدایت از ناحیۀ فطرت و قرآن مطرح می‌کنند. همچنین به اعتقاد ایشان عقل نظری در آغاز وجود هر انسان بالقوه است و عقل عملی فعلیت دارد. عقل عملی مقدمات حکم خود را از شهوت و غضب دریافت می‌کند و نمی‌گذارد عقل نظری فعلیت پیدا کند. دین به کمک عقل نظری می‌شتابد و به این معنا دین موافق فطرت است. بر این اساس، با توجه ‌به میزان تکامل قوۀ نظری و عملی، منفعت‌طلبی در افراد مراتب دارد؛ هرچه قوۀ نظری و عملی در افراد تقویت شود منفعت‌طلبی تضعیف می‌شود و درآمد بیشتر به مصارف اخروی اختصاص پیدا می‌کند. در مقابل، هرچه قوۀ نظری و عملی تضعیف شود، منفعت‌طلبی تقویت می‌شود و درآمد بیشتری به مصارف دنیایی اختصاص پیدا می‌کند. UR - https://marefateeqtesadi.nashriyat.ir/node/5003171 L1 - https://marefateeqtesadi.nashriyat.ir/sites/marefateeqtesadi.nashriyat.ir/files/article-files/5003171-1782793414.pdf ER -