مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت اقتصاداسلامی 2042-2322 16 2 2025 06 05 ارائة مدل عملیاتی و اسلامی تأمین مالی خرد در جزیرة قشم: تحلیل SWOT و پایش کسب‌وکارها و نهادهای تأمین مالی خرد 255 291 5003399 10.22034/marefateeqtesadi.2026.5003399 FA مصطفی شهیدی نسب فوق دکتری مدیریت مالی دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران. 0009-0008-1639-5314 حسین حسن زاده سروستانی مربی محمدحسین قوام Journal Article 2025 12 10 This study aims to monitor microbusinesses and evaluate the performance of microfinance institutions in Qeshm Island. Using the SWOT approach, this study identifies internal strengths and weaknesses and environmental opportunities and threats of microfinance in Qeshm Island and provides an operational and Islamic model for the development of microfinance. The study is applied in terms of purpose and mixed in terms of method. The data were collected through reviewing official and regional documents and field interviews were collected. Data analysis was conducted using the SWOT model and qualitative content analysis. The findings show that sectors such as fisheries and aquaculture, food and processing industries, tourism, handicrafts, and innovative agriculture have a competitive advantage, but weak branding and marketing, lack of logistics infrastructure, difficulty in obtaining licenses, and limited working capital are the main obstacles to their development. Also, the institutional assessment indicates overlapping tasks, institutional incoherence, and inefficiency of financial instruments appropriate to island conditions. As a result, the research suggests a local and Islamic model based on diversification of financial resources, group guarantees, and linking microcredit with local value chains, which can be a suitable model for island and border regions of the country. این پژوهش با هدف پایش کسب‌وکارهای خرد و ارزیابی عملکرد نهادهای تأمین مالی خرد در جزیرة قشم انجام شده است. این بررسی با بهره‌گیری از رویکرد SWOT، نقاط قوت و ضعف داخلی و فرصت‌ها و تهدیدهای محیطی تأمین مالی خرد در جزیرة قشم را شناسایی کرده و مدلی اسلامی و عملیاتی برای توسعة تأمین مالی خرد ارائه می‌دهد. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث روش، ترکیبی (آمیخته) است. داده‌ها از طریق بررسی اسناد و گزارش‌های رسمی و منطقه‌ای و نیز انجام مصاحبه‌های میدانی گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل SWOT و تحلیل محتوای کیفی انجام گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد رسته‌هایی مانند شیلات و آبزی‌پروری، صنایع غذایی و تبدیلی، گردشگری، صنایع دستی و کشاورزی نوآورانه از مزیت رقابتی برخوردارند، اما ضعف برندینگ و بازاریابی، کمبود زیرساخت‌های لجستیکی، دشواری اخذ مجوز و محدودیت سرمایه در گردش از موانع اصلی توسعة آنهاست. همچنین ارزیابی نهادی حاکی از هم‌پوشانی وظایف، ناهماهنگی نهادی و ناکارآمدی ابزارهای مالی متناسب با شرایط جزیره است. درنتیجه، پژوهش مدلی بومی و اسلامی مبتنی‌بر تنوع‌بخشی منابع مالی، ضمانت گروهی و پیوند اعتبارات خرد با زنجیره‌های ارزش محلی پیشنهاد می‌کند که می‌تواند الگوی مناسبی برای مناطق جزیره‌ای و مرزی کشور باشد. https://marefateeqtesadi.nashriyat.ir/sites/marefateeqtesadi.nashriyat.ir/files/article-files/5003399-1782793400.pdf