TY  - JOUR
    ID  - 5003605
    TI  - آیة نفی سبیل و رهیافت‌های آن برای اقتصاد اسلامی: بازخوانی انتقادی اشکالات شیخ انصاری و علامه طباطبائی
    JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
    JA  - 15
    LA  - fa
    SN  - 2042-2322
        AU  - Sedaghat, Sayedali
      AD  - 
          AU  - Kazemi Najaf Abadi, Mustafa
      AD  - استادیار - پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
          AU  - Masuminia, Gholam Ali
      AD  - دانشیار - دانشگاه خوارزمی
        Y1  - 2026
    PY  - 2026
    VL  - 17
    IS  - 1
    SP  - 
    EP  - 
  KW  - آیة نفی سبیل
KW  - رهیافت‌های اقتصادی
KW  - غلبة نامسلمانان
KW  - خودکفایی هدفمند
KW  - شیخ انصاری
KW  - علامه طباطبائی
    DO  - 10.22034/marefateeqtesadi.2026.5003605
    AB  - قاعدة نفی سبیل، از قواعد اساسی فقه شیعه با مضمون «نفی هرگونه حکم مشتمل بر غلبة نامسلمانان بر مسلمانان» بوده، در عرصه‌‌های گوناگون روابط بین‌الملل ـ از جمله روابط اقتصادی ـ از کاربست‌‌های بسیاری برخوردار است و می‌‌تواند مبنای نظری محکمی برای سیاست‌‌های اقتصاد مقاومتی باشد. بر این اساس، رهیافت‌‌های اقتصادی این قاعده از جمله «لزوم رفع دلارمحوری» از اقتصاد کشور و نیز «لزوم خودکفایی در کالاهای اساسی و استراتژیک» نه صرفاً یک سیاست اقتصادی، بلکه یک الزام فقهی تلقی می‌‌گردد و نظریة «مزیت نسبی ریکاردو» اگرچه به‌طور مطلق رد نمی‌‌شود، اما «خودکفایی هدفمند در کالاهای حیاتی» مورد تأکید قرار می‌‌گیرد. اما آنچه می‌‌تواند مبنای نظری این قاعده را تضعیف ‌نماید، اشکالات پنج‌‌گانه‌‌ای است که از سوی شیخ انصاری و علامه طباطبائی به دلالت آیة «لن یجعل الله للکافرین علی المؤمنین سبیلاً» به‌عنوان اصلی‌‌ترین دلیل این قاعده مطرح شده است. پژوهش حاضر با روش تحلیلی ـ انتقادی و با بهره‌گیری از منابع نقلی و فقهی، نشان می‌دهد که هیچ‌یک از این اشکالات وارد نبوده، آیة نفی سبیل دلیلی معتبر و حاکم بر همة ادلة اولیه‌‌ای است که غلبه و تسلط کفار بر مسلمانان را در پی دارند.
    UR  - https://marefateeqtesadi.nashriyat.ir/node/5003605
    L1  -     ER  -