TY - JOUR ID - 5003605 TI - بررسی دلالت آیۀ نفی سبیل بر نفی احکام مستلزم غلبۀ کفار بر مسلمانان با تأکید بر نقد اشکالات شیخ انصاری و علامه طباطبائی JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 15 LA - fa SN - 2042-2322 AU - sedaghat, sayedali AD - AU - Kazemi Najaf Abadi, Mustafa AD - استادیار - پژوهشگاه حوزه و دانشگاه AU - Masuminia, Gholam Ali AD - دانشیار - دانشگاه خوارزمی Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 17 IS - 1 SP - EP - KW - شرط صحت KW - قراردادها KW - غلبة کفار KW - مسلمانان KW - آیة نفی سبیل KW - شیخ انصاری DO - 10.22034/marefateeqtesadi.2026.5003605 AB - تاریخ گواه ظلم و سلطه‌جویی گسترده بوده است که در بسیاری موارد، مشروعیت آن از طریق انعقاد قراردادهایی تأیید شده است. این در حالی است که در فقه شیعی، «قاعدة نفی سبیل» وجود دارد که بر اساس آن، هیچ حکم مشتمل بر غلبه و تسلط کفار بر مسلمانان ـ از جمله حکم به صحت این¬گونه از قراردادها ـ در شریعت وجود ندارد؛ قاعده¬ای که اصلی¬ترین دلیل آن، فراز قرآنی «لن یجعل الله للکافرین علی المؤمنین سبیلا» می¬باشد که به «آیة نفی سبیل» مشهور است. اما دلالت این آیة شریفه از طرف شیخ انصاری و علامه طباطبایی با پنج اشکال مهم مواجه شده که می¬تواند مبنای نظری قاعده نفی سبیل را تضعیف ‌نماید؛ هدف این پژوهش، بررسی میزان اعتبار این اشکالات و ارزیابی قابلیت پاسخ‌گویی به آنهاست. این مطالعه با روش تحلیلی-انتقادی و با بهره‌گیری از منابع نقلی و فقهی انجام شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که هیچ‌یک از این اشکالات، خدشه‌ای بر دلالت آیه وارد نمی‌کند و این آیه همچنان به‌عنوان دلیلی معتبر در اثبات نفی هرگونه حکم مشتمل بر تسلط کفار بر مسلمانان باقی می‌ماند. بر این اساس، آیه نفی سبیل، حاکم بر ادله اولیه‌ای است که اطلاق آنها می‌تواند منشأ چنین حکمی باشد. UR - https://marefateeqtesadi.nashriyat.ir/node/5003605 L1 - ER -