TY  - JOUR
    ID  - 5003717
    TI  - مبانی فلسفی و روش‌شناسی اقتصاد اسلامی
    JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
    JA  - 15
    LA  - fa
    SN  - 2042-2322
        AU  - Tavakkoli, Mohammad javad
      AD  - استاد - گروه اقتصاد مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 
        Y1  - 2026
    PY  - 2026
    VL  - 17
    IS  - 1
    SP  - 
    EP  - 
  KW  - اقتصاد اسلامی
KW  - مبانی فلسفی اقتصاد اسلامی
KW  - مبانی معرفت‌شناختی اقتصاد اسلامی
KW  - مبانی هستی‌شناختی اقتصاد اسلامی
KW  - روش‌شناسی اقتصاد اسلامی
    DO  - 10.22034/marefateeqtesadi.2026.5003717
    AB  - تبیین مبانی فلسفی و روش‌شناسی اقتصاد اسلامی و تحلیل نقش آن در نظریه‌پردازی، در اقتصاد اسلامی اهمیت بسیار بالایی دارد. این مقاله با استفاده از روش تحلیلی به تبیین مبانی فلسفی و روش‌شناسی اقتصاد اسلامی و تحلیل کارکرد آن می‌پردازد. بر اساس یافته‌های مقاله، از نظر معرفت‌شناختی، اقتصاد اسلامی با بهره‌گیری از وحی به‌عنوان منبع جدید شناخت، به دنبال منظومه‌ای پیوسته از گزاره‌های معرفتی هنجاری، توصیفی و تجویزی است. اقتصاد اسلامی از منظر هستی‌شناختی مبتنی‌بر جهان‌بینی توحیدی، فردکل‌گرایی، عقلانیت محدود طیفی و نظم متعالی است. از نظر ارزش‌شناختی، اقتصاد اسلامی با رد برابری ارزش و مطلوبیت به‌جای مطلوبیت‌گرایی، رویکرد کمال‌گرایی نتیجه‌نگر را در اخلاق هنجاری می‌پذیرد. اقتصاد اسلامی در روش‌شناسی نیز از ترکیبی از روش‌های استنطاقی، کشفی، قیاسی و استقرایی بهره می‌گیرد و از ترکیبی از آزمون صوری برای ممانعت از بروز خطا در استدلال و آزمون محتوایی برای بررسی صحت استناد به شرع، سازگاری، تطابق با واقعیت بیرونی و کارآمدی ضروری عملی استفاده می‌کند. کارکرد مبانی فلسفی و روش‌شناسی اقتصاد اسلامی در نظریه‌پردازی و الگوسازی در اقتصاد اسلامی را می‌توان در دو کارکرد مستقیم و غیرمستقیم طبقه‌بندی کرد. کارکرد مستقیم عمدتاً در مورد نقش تولیدی مبانی فلسفی اقتصاد اسلامی مطرح می‌شود؛ زمانی که گزاره‌های مبنایی به‌عنوان بخشی از نظریه ظاهر می‌شوند. کارکرد غیرمستقیم مبانی فلسفی و روش‌شناسی اقتصاد اسلامی از کانال تأثیر آن بر مؤلفه‌هایی همچون تعریف، موضوع، اهداف و مسائل اقتصاد اسلامی و روش تحقیق آن ظاهر می‌شود.
    UR  - https://marefateeqtesadi.nashriyat.ir/node/5003717
    L1  -     ER  -