مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت اقتصاداسلامی 2042-2322 17 1 2026 03 06 منابع مالی و روش‌های مقابله با فقر در مدینه به ترتیب نزول سور مدنی قرآن کریم 5003737 10.22034/marefateeqtesadi.2026.5003737 FA سیدضیاءالدین کیاالحسینی 0009-0007-0507-9853 Journal Article 2026 04 09 اسلام به عنوان كامل¬ترين دين مقابله با فقر را در سر لوحة دستورات خود قرار داده است. اين مهم در آيات مكي و مدني وجود دارد. هدف مقالة حاضر تحقيق پيرامون منابع مالي و روش¬هاي مقابله با اين پديده شوم اقتصادي- اجتماعي و بررسي تحولات آن در طي 10 سال حضور پيامبر اعظم (ص) در مدينه و بر اساس ترتيب سوره¬هاي مدني است. مقاله از روش تحليل محتوا تبعيت و از منابع كتابخانه¬اي استفاده مي¬كند. نتايج مقاله نشان مي¬دهد كه انگيزه¬هاي ديني و نوع¬دوستي و آخرت¬گرائي نقش بسيار زيادي در تحقق اين هدف داشت. همچنين علاوه بر منابع مردمي مذكور در سور مكي و با توجه به فتوحات و شكل¬گيري بيت¬المال منابع عمومي مثل فيئ، زكات، زكات فطره، غنائم جنگي و خمس آنها، زمين¬هاي مفتوحه¬العنوه و صلحي نيز به منابع مالي مقابلة با فقر اضافه گرديدند. گرچه در سور مدني زكات و صدقات به مقابلة با فقر انصراف دارد ولي انفاق بيشتر براي تأمين هزينه¬هاي جهاد بكار گرفته شده است. مقاله نشان مي¬دهد كه در سال نهم هجرت زكات از قالب واجبي فردي به واجبي حكومتي تبديل شده و پيامبر نمايندگاني را براي جمع¬آوري و توزيع آن به مناطق مختلف فرستادند.