TY  - JOUR
    ID  - 5003921
    TI  - راهکارهای فقهی تصحیح شرط تضمین سود در مضاربه؛ واکاوی و نقد
    JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
    JA  - 15
    LA  - fa
    SN  - 2042-2322
        AU  - nezhadshir, hassan 
      AD  - 
        Y1  - 2026
    PY  - 2026
    VL  - 17
    IS  - 2
    SP  - 
    EP  - 
  KW  - عقد مضاربه
KW  - شرط تضمین سود(ربح)
KW  - شرط ضمان
KW  - راهکارهای فقهی شرط ضمان
KW  - ربا
    DO  - 10.22034/marefateeqtesadi.2026.5003921
    AB  - در پاسخ به این پرسش که آیا راهکارهای فقهیِ تصحیح شرط ضمان در مضاربه، قابلیت تسرّی به شرط ربح را دارند، این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و گردآوری کتابخانه‌ای، برای نخستین‌بار چهار راهکار شناخته‌شده را به‌طور نظام‌مند بر شرط تضمین سود تطبیق می‌دهد. فرضیه آن است که این راهکارها (شرط نتیجه، شرط تدارک خسارت، هبه حصه معینه و انتقال خسارت) به‌دلیل تفاوت ماهوی با شرط ضمان و بازگشت روحی به ربا، قادر به تصحیح شرعی شرط ربح نیستند. این مسئله با خلأ پژوهشی مهمی روبه‌روست، چه اینکه شرط تضمین سود تاکنون به‌صورت مستقل در فقه بررسی نشده است. یافته‌ها نشان می‌دهد شرط نتیجه به‌دلیل اشتغال ذمه عامل بدون تحقق تلف مال، و شرط تدارک خسارت با یکسان‌انگاری «جبران عدم‌النفع» و «تضمین سود» مردودند. شرطیت هبه نیز تعهدی فشارآور بر عامل در فرض سودآوری ایجاد می‌کند و با مقتضای عقد سازگار نیست. شرط انتقال خسارت هم قابلیت انطباق بر عمل حرام ربا را دارد. نتیجه آنکه شرط تضمین سود در مضاربه باطل است و راهکارهای چهارگانه، صرفاً تغییر عنوان برای فرار از حکم ربا محسوب می‌شوند و نهایتاً نیازمند تأملات نوین نظری در این زمینه هستیم.
    UR  - https://marefateeqtesadi.nashriyat.ir/node/5003921
    L1  -     ER  -