TY  - JOUR
ID  - 5003921
TI  - واکاوی و نقد راهکارهای فقهی تصحیح شرط تضمین سود در مضاربه
JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
JA  - 15
LA  - fa
SN  - 2042-2322
AU  - Nezhadshir, Hassan 
AD  - 
Y1  - 2026
PY  - 2026
VL  - 17
IS  - 2
SP  - 247
EP  - 263
KW  - عقد مضاربه
KW  - شرط تضمین سود (ربح)
KW  - شرط ضمان
KW  - راهکارهای فقهی شرط ضمان
KW  - ربا
KW  - حیل ربا
DO  - 10.22034/marefateeqtesadi.2026.5003921
AB  - یکی از مباحث چالشی در عقد مضاربه، تضمین سود است. در این مقاله با استفاده از روش فقهی به بررسی مشروعیت راهکارهای چهارگانۀ تصحیح شرط تضمین سود در مضاربه می‌پردازیم. این بررسی با توجه به مقتضای عقد مضاربه، ادلة شرعی و نصوص باب حیل ربا انجام می‌شود. بر اساس یافته‌های پژوهش، راهکارهای چهارگانة تدارک خسارت شامل شرط نتیجه، فعل، بخشش سهم عامل و انتقال خسارت، به دلیل تفاوت ماهوی با شرط ضمان و بازگشت به ربا، قادر به تصحیح شرعی آن نیست. تضمین سود مضاربه به روش شرط نتیجه به دلیل اشتغال ذمة عامل بدون ‌تحقق تلف مشروع نیست؛ شرط تدارک خسارت نیز به دلیل یکسان‌انگاری جبران عدم‌النفع با تضمین سود نامشروع است؛ شرط بخشش قسمتی مشخص از سهم عامل مضاربه به‌ خاطر ایجاد تعهد برای عامل مردود است؛ شرط  انتقال خسارت نیز به دلیل انطباق‌پذیری بر عمل حرام ربا، شرعی نیست. بر این اساس، تضمین سود در مضاربه باطل است و راهکارهای چهارگانه صرفاً تغییر عنوانی برای فرار از حکم ربا می‌باشد.
UR  - https://marefateeqtesadi.nashriyat.ir/node/5003921
L1  - https://marefateeqtesadi.nashriyat.ir/sites/marefateeqtesadi.nashriyat.ir/files/article-files/5003921-1794391509.pdf
ER  -