مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) 2026 08 04 طرحی جدید در طبقه‌بندی ادبیات اقتصاد اسلامی 5003973 FA سید احمد عاملی 0000-0003-3347-9735 مرتضی مرتضوی کاخکی 0009-0008-3119-2443 علی نعمتی - علامه طباطبایی علی اکبر کریمی دانشجوی دکتری - پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی وحید ارشدی مربی Journal Article 2026 06 21 Over the past few decades, the field of Islamic economics has witnessed remarkable growth in research. However, a major challenge has always been the absence of a comprehensive and homegrown classification system that can properly reflect the wide range of topics, theoretical foundations, and innovative approaches in this discipline. The standard JEL classification system has significant limitations when it comes to covering the specific subjects, conceptual subtleties, and jurisprudential and ethical principles of Islamic economics. Many key concepts are either completely ignored or scattered across unrelated categories, which makes it difficult for researchers to find relevant sources and to gain a clear, overall picture of the knowledge structure in this field. To fill this gap, this paper introduces a new classification framework called the Islamic Economics Classification (IEC). Based on a critical review of the structure and content of JEL, and by taking into account the distinct characteristics of Islamic economics, the IEC offers a hierarchical and flexible system that can cover all aspects of this growing field. This proposed framework includes major categories such as principles and fundamentals, *fiqh al-iqtisad* (economic jurisprudence), Islamic banking and finance, economic policymaking, welfare and support systems, and sustainable development. It allows for more precise organization of research and makes it much easier to search through specialized academic databases. در حوزه اقتصاد اسلامی، با وجود رشد چشمگیر و فزاینده پژوهش‌ها طی دهه‌های اخیر، فقدان یک نظام طبقه‌بندی جامع و بومی که بتواند گستره وسیع موضوعات، مبانی نظری و رویکردهای نوآورانه این رشته را به‌درستی منعکس کند، همواره یک چالش اساسی بوده است. سیستم طبقه‌بندی استاندارد JEL ،در پوشش دادن موضوعات خاص، ظرافت‌های مفهومی و مبانی فقهی و اخلاقی اقتصاد اسلامی با محدودیت‌های قابل توجهی روبروست. بسیاری از مفاهیم کلیدی یا به‌طور کامل نادیده گرفته شده‌اند یا در زیرشاخه‌هایی نامرتبط پراکنده شده‌اند که این امر یافتن منابع مرتبط و درک جامع از ساختار دانش اقتصاد اسلامی را برای پژوهشگران دشوار می‌سازد. این مقاله با هدف رفع این خلاء، چارچوب طبقه‌بندی نوینی به نام IEC را پیشنهاد می‌کند. IEC با بهره‌گیری از تحلیل انتقادی ساختار و محتوای JEL و با در نظر گرفتن ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد اقتصاد اسلامی، یک طبقه‌بندی سلسله‌مراتبی و انعطاف‌پذیر ارائه می‌دهد که قادر است تمامی ابعاد این حوزه نوظهور را پوشش دهد. این چارچوب پیشنهادی، که شامل دسته‌بندی‌های اصلی از قبیل اصول و مبانی، فقه‌الاقتصاد، بانکداری و مالی اسلامی، سیاست‌گذاری اقتصادی، نظام حمایتی و توسعه پایدار است، امکان سازماندهی دقیق‌تر پژوهش‌ها، تسهیل جستجو در پایگاه‌های داده تخصصی را فراهم می‌آورد.