@article {
author = {Khalili, Mohsen and Mohaqeq-Nia, Mohammad javad},
title = {بررسی انتقادی استقلال بانک مرکزی با رویکرد فرانظری؛ مقایسۀ دیدگاه‌های اقتصاد نئولیبرالی و اسلامی},
journal = {معرفت اقتصاداسلامی 34 ، بهار و تابستان 1405},
volume = {17},
number = {2},
pages = {7-30},
year  = {2026},
publisher = {Imam Khomeini Educational and Research Institute},
issn = {2042-2322},
eissn = {2980-8596},
doi = {10.22034/marefateeqtesadi.2026.5003992},
abstract = {In mainstream economic literature, the model of Central Bank Independence (CBI) is regarded as the optimal framework for monetary governance. Employing a meta-theoretical approach, this study examines the compatibility of this model with the teachings of Islamic economics by comparing the philosophical foundations and normative systems underlying CBI with those of Islamic economics. The findings indicate that the CBI model is rooted in neoliberal philosophical foundations and normative values, which are incompatible with the principles and intellectual framework of Islamic economics—specifically its monotheistic (Tawhidi) and justice-oriented perspective. Consequently, the application of this model within an Islamic economic system is not feasible. Based on the research findings, in an Islamic economy, the Central Bank functions as an institution affiliated with the Islamic state, tasked with realizing the multidimensional economic, ethical, and social objectives of the Islamic economic system within the monetary sphere. In addition to maintaining price stability, the primary objectives of the Central Bank in an Islamic economy include fostering economic growth and progress, achieving social justice, and overseeing adherence to Islamic precepts within the monetary system.},
keywords = {Islamic economics, Central Bank Independence, Central Bank Governance, Philosophy of Economics, Philosophy of Islamic Economics, },
title_fa = {بررسی انتقادی استقلال بانک مرکزی با رویکرد فرانظری؛ مقایسۀ دیدگاه‌های اقتصاد نئولیبرالی و اسلامی},
abstract_fa ={در ادبیات اقتصاد رایج، الگوی استقلال بانک مرکزی به‌عنوان الگوی بهینۀ حکمرانی پولی شناخته می‌شود. این پژوهش با به‌کارگیری روش فرانظریه، به‌منظور بررسی سازگاری این الگو با آموزه‌های اقتصاد اسلامی، مبانی فلسفی و نظام هنجاری الگوی استقلال بانک مرکزی را با مبانی اقتصاد اسلامی مقایسه می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که این الگو، برخاسته از مبانی فلسفی و ارزش‌های هنجاری نئولیبرالی است که با اصول و ساختار فکری اقتصاد اسلامی، به‌ویژه نگاه توحیدی و عدالت‌محور آن، ناسازگار است. بدین‌سان، استفاده از این الگو در نظام اقتصاد اسلامی امکان‌پذیر نیست. بر اساس یافته‌های پژوهش، در اقتصاد اسلامی، بانک مرکزی به‌عنوان نهادی وابسته به دولت اسلامی، مسئولیت تحقق اهداف چندبُعدی اقتصادی، اخلاقی و اجتماعی اقتصاد اسلامی را در نظام پولی بر عهده دارد. اهداف اصلی بانک مرکزی در اقتصاد اسلامی علاوه بر حفظ ثبات قیمت‌ها، شامل رشد و پیشرفت اقتصادی، تحقق عدالت اجتماعی و نظارت بر رعایت احکام اسلامی در نظام پولی نیز می‌شود. },
keywords_fa = {اقتصاد اسلامی ,استقلال بانک مرکزی ,حکمرانی بانک مرکزی ,فلسفۀ اقتصاد ,فلسفۀ اقتصاد اسلامی ,},
url = {https://marefateeqtesadi.nashriyat.ir/node/5003992},
eprint = {https://marefateeqtesadi.nashriyat.ir/sites/marefateeqtesadi.nashriyat.ir/files/article-files/5003992-1794391330.pdf}
}