TY - JOUR ID - 5003992 TI - بررسی انتقادی استقلال بانک مرکزی با رویکرد فرانظری مقایسه دیدگاه‌های اقتصاد نئولیبرالی و اسلامی JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 15 LA - fa SN - 2042-2322 AU - Khalili, Mohsen AD - دانشجوی دکتری - مؤسسه امام خمینی(ره) AU - Mohaqeq-Nia, Mohammad javad AD - استادیار Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 17 IS - 2 SP - EP - KW - اقتصاد اسلامی KW - استقلال بانک مرکزی KW - حکمرانی بانک مرکزی KW - فلسفه اقتصاد KW - فلسفه اقتصاد اسلامی DO - 10.22034/marefateeqtesadi.2026.5003992 AB - در ادبیات اقتصادی متعارف، الگوی استقلال بانک مرکزی به‌عنوان الگوی بهینه حکمرانی پولی مطرح می‌شود. این پژوهش با به‌کارگیری روش فرانظریه، به منظور بررسی سازگاری این الگو با آموزه های اقتصاد اسلامی، مبانی فلسفی و نظام هنجاری الگوی استقلال بانک مرکزی را با مبانی اقتصاد اسلامی مقایسه می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که این الگو ، برخاسته از مبانی فلسفی و ارزش‌های هنجاری نئولیبرالی است که با اصول و ساختار فکری اقتصاد اسلامی، به‌ویژه نگاه توحیدی و عدالت‌محور آن، ناسازگار است. بدین‌سان، استفاده از این الگو در نظام اقتصاد اسلامی امکان‌پذیر نیست. بر اساس یافته‌های پژوهش، در اقتصاد اسلامی، بانک مرکزی به‌عنوان نهادی وابسته به دولت اسلامی، مسئولیت تحقق اهداف چندبُعدی اقتصادی، اخلاقی و اجتماعی اقتصاد اسلامی را در نظام پولی بر عهده دارد. اهداف اصلی بانک مرکزی در اقتصاد اسلامی علاوه بر حفظ ثبات قیمت‌ها شامل رشد و پیشرفت اقتصادی، تحقق عدالت اجتماعی و نظارت بر رعایت احکام اسلامی در نظام پولی نیز می‌شود. UR - https://marefateeqtesadi.nashriyat.ir/node/5003992 L1 - ER -