In addition to such variables as the level of income and its time- span, the revenue risk of financial institutions has an important role in their success and efficiency. The present paper, focusing on aforementioned element, investigates the distinction between interest-based financial institutions and participatory financial institutions in view of their revenue risk. The research hypothesis is that investor’s risk in interest loaning system is more than his/her risk in a profit and loss sharing system. To test this hypothesis, investors’ risk in participatory institutions and interest-based institutions has been analyzed, using simple variance method and Johnson’s inequation method and corollaries of Rothschild-Stieglitz model. The results show that investor’s risk in interest loaning system is more than his/her risk in a system based on participation in benefit and loss. More risk in interest loaning system means less stability, more distance form justice, less growth, and as a result, less efficiency and welfare.
Title :تحلیل ریسک بهره در مقایسه با یک نظام مالی مبتنی بر مشارکت در سود و زیان
Abstract:
در کنار متغیّرهایی چون میزان درآمد و گسترهی زمانی آن، ریسک درآمدهای مؤسسه های مالی نقش مهمی در موفقیت و کارایی آنها دارد. در این مقاله، با تمرکز بر عنصر اخیر، به بررسی تمایز میان مؤسسه های مالی ربوی و مشارکتی از جهت ریسک درآمد ها می پردازیم. فرضیهی ما آن است که در نظام وام دهی با بهره، ریسک سرمایه گذار بیشتر از نظام مشارکت در سود و زیان است. برای آزمون این فرضیه، ریسک سرمایه گذاران در مؤسسه های مشارکتی و ربوی با استفاده از روش واریانس ساده و روش نامعادلهی جنسن و نتایج فرعی قضیهی روثچیلد – استیگلیتز مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج این بررسی نشان می دهد که در نظام وام دهی با بهره، ریسک سرمایه گذار بیشتر از نظام مشارکت در سود و زیان است. ریسک بیشتر در وام دهی با بهره به معنای ثبات کمتر، فاصلهی بیشتر با عدالت، رشد کمتر و در نتیجه کارایی و رفاه کمتر است.
استوارت، مایکل، کینز و پس از کینز، ترجمه عبدالرحمن صدریه، تهران، دانشگاه تهران، 1358.
انور، محمد، الگوي اقتصاد بدون ربا، ترجمه: اسدالله فرزينوش، تهران، موسسه تحقيقات پولي و بانکي، 1374.
بیضائی، سیدابراهیم، «نرخ بهره و بانکداری»، مجموعه مقالات اولین سمینار اقتصاد اسلامی، تهران، موسسه تحقیقات پولی، 1387،ص45-64.
توتونچیان، ایرج، «تحلیل مفاهیم جداگانه سرمایهگذاری در دو نظام بانكداری سرمایهداری و اسلامی در شرایط اطمینان و ریسك»، اقتصاد و مدیریت دانشگاه آزاد اسلامی تهران، ش 15، 1382، ص 5-38.
ختائی، محمود، و خاوری نژاد، ابوالفضل، «گسترش بازارهای مالی ورشد اقتصادی»، مجموعه مقالات هشتمین کنفرانس سیاست های پولی و ارزی، تهران، موسسه تحقیقات پولی و بانکی، 1386.
دلالی اصفهانی، رحیم، «راهکارهای دستیابی به جامعه بدون ربا»، مجموعه مقالات چهارمین همایش دو سالانه اقتصاد اسلامي، تهران، دانشگاه تربیت مدرس، 1384، ص 99-113.
رجایی، سیدکاظم، «پایههای نظری بهره در مقایسه با مشارکت و چرخش عملی به سمت مشارکت»، مجموعه مقالات چهارمین همایش دو سالانه اقتصاد اسلامی، تهران، دانشگاه تربیت مدرس، 1384، ص 115-138.
کدخدایی، حسین، «پدیده ریسک در بانکداری اسلامی»، بانک و اقتصاد، سال 1380، ش 16، ص 24-41.
Bashir, B. A, “Portfolio Management of Islamic Banks, Certainty Model”, Journal of Banking and Finance, 7(3)(1983)339-54.
Harold L. Cole & Narayana Kocherlakota, "Zero Nominal Interest Rates:Why Theyre Good and How to Get Them", Federal Reserve Bank of Minneapolis Quarterly, Vol.2-10, P. 388.
Keynes, John Minard, The General Theory Of Empioyment, Interest and Money, London, Oxford, 1973
Khan,Shaahrukh Rafi, An Economics Analysis of PLS Model for Financial Sector, Theoretical Studies In Islamic Banking And Finance, Houston, Institute for Research in Islamic Studies,1988.
Newman, Peter et al.; Aljarhi, Mabid Ali, "The Islamic Economic System, Journal of Political Ecnomy, 102(4), p.617-652 The New Palgrave A Dictionary of Money & Finance, The Macmilan Press, Vol.1,2002
, Majid, Salehi Asfiji, Noorallah, , Mustafa. (2026) Interest Risk Analysis in Comparison with a Profit and Loss Sharing Financial System . Ma`rifat-e Eghtesad-e Islami, 2(1), 119-147
Majid ; Noorallah Salehi Asfiji; Mustafa ."Interest Risk Analysis in Comparison with a Profit and Loss Sharing Financial System ". Ma`rifat-e Eghtesad-e Islami, 2, 1, 2026, 119-147
, M, Salehi Asfiji, N, , M.(2026) 'Interest Risk Analysis in Comparison with a Profit and Loss Sharing Financial System ', Ma`rifat-e Eghtesad-e Islami, 2(1), pp. 119-147
, M, Salehi Asfiji, N, , M. Interest Risk Analysis in Comparison with a Profit and Loss Sharing Financial System . Ma`rifat-e Eghtesad-e Islami, 2026; 2(1): 119-147