Providing an operational and Islamic model of microfinance in Qeshm Island: SWOT analysis and monitoring of businesses and microfinance institutions
Article Type:
Research
Writers:
✍️ Mostafa Shahidinasab
/ Postdoctoral Fellow in Financial Management, Imam Sadeq University, Tehran, Iran / m.shahidinasab@isu.ac.ir
/ Postdoctoral Fellow in Financial Management, Imam Sadeq University, Tehran, Iran / m.shahidinasab@isu.ac.irHosein Hassanzadeh Sarvestani / Assistant Professor, Department of Financial Management, Imam Sadeq University, Tehran, Iran / h.hasanzadehisu.ac.ir
Mohammad hosein Ghavam / Assistant Professor, Department of Financial Management, Imam Sadeq University, Tehran, Iran / ghavam@isu.ac.ir
Registering DOI...⏳
Abstract:
This study aims to monitor microbusinesses and evaluate the performance of microfinance institutions in Qeshm Island. Using the SWOT approach, this study identifies internal strengths and weaknesses and environmental opportunities and threats of microfinance in Qeshm Island and provides an operational and Islamic model for the development of microfinance. The study is applied in terms of purpose and mixed in terms of method. The data were collected through reviewing official and regional documents and field interviews were collected. Data analysis was conducted using the SWOT model and qualitative content analysis. The findings show that sectors such as fisheries and aquaculture, food and processing industries, tourism, handicrafts, and innovative agriculture have a competitive advantage, but weak branding and marketing, lack of logistics infrastructure, difficulty in obtaining licenses, and limited working capital are the main obstacles to their development. Also, the institutional assessment indicates overlapping tasks, institutional incoherence, and inefficiency of financial instruments appropriate to island conditions. As a result, the research suggests a local and Islamic model based on diversification of financial resources, group guarantees, and linking microcredit with local value chains, which can be a suitable model for island and border regions of the country.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :ارائة مدل عملیاتی و اسلامی تأمین مالی خرد در جزیرة قشم: تحلیل SWOT و پایش کسب‌وکارها و نهادهای تأمین مالی خرد
Abstract:
این پژوهش با هدف پایش کسب‌وکارهای خرد و ارزیابی عملکرد نهادهای تأمین مالی خرد در جزیرة قشم انجام شده است. این بررسی با بهره‌گیری از رویکرد SWOT، نقاط قوت و ضعف داخلی و فرصت‌ها و تهدیدهای محیطی تأمین مالی خرد در جزیرة قشم را شناسایی کرده و مدلی اسلامی و عملیاتی برای توسعة تأمین مالی خرد ارائه می‌دهد. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث روش، ترکیبی (آمیخته) است. داده‌ها از طریق بررسی اسناد و گزارش‌های رسمی و منطقه‌ای و نیز انجام مصاحبه‌های میدانی گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل SWOT و تحلیل محتوای کیفی انجام گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد رسته‌هایی مانند شیلات و آبزی‌پروری، صنایع غذایی و تبدیلی، گردشگری، صنایع دستی و کشاورزی نوآورانه از مزیت رقابتی برخوردارند، اما ضعف برندینگ و بازاریابی، کمبود زیرساخت‌های لجستیکی، دشواری اخذ مجوز و محدودیت سرمایه در گردش از موانع اصلی توسعة آنهاست. همچنین ارزیابی نهادی حاکی از هم‌پوشانی وظایف، ناهماهنگی نهادی و ناکارآمدی ابزارهای مالی متناسب با شرایط جزیره است. درنتیجه، پژوهش مدلی بومی و اسلامی مبتنی‌بر تنوع‌بخشی منابع مالی، ضمانت گروهی و پیوند اعتبارات خرد با زنجیره‌های ارزش محلی پیشنهاد می‌کند که می‌تواند الگوی مناسبی برای مناطق جزیره‌ای و مرزی کشور باشد.
References:
- امیری، حسین، قلیچ، وهاب و کرمی، محبوبه (۱۴۰۲). آسیب‌شناسی پیاده‌سازی بانکداری پیوندی در ایران؛ با استفاده از تحلیل عاملیSWOT. پژوهش‌ها و سیاست‌های اقتصادی، ۳۱(۱۰۷)، 187ـ212.
- بنیاد برکت ستاد اجرایی فرمان امام؟رح؟ (۱۴۰۲). گزارش‌های عملکرد حمایت از کارآفرینان و کسب‌وکارهای خرد. تهران: بنیاد برکت.
- بنیاد علوی (۱۴۰۱). عملکرد طرح‌های تأمین مالی خرد در جزایر لارک و هنگام. تهران: بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی.
- بنیاد علوی (۱۴۰۳). اقدامات بنیاد علوی در جزیرة لارک قابل دسترس در: https: //www. alavi-bonyad. com/7430/.
- بوزرجمهری، خدیجه، شجری، محبوبه، صادقلو، طاهره و پاسبان، فاطمه (1401). بررسی اثرات صندوق اعتبارات خرد بر توانمندسازی اقتصادی و رفاهی زنان روستایی (مطالعة موردی: روستاهای دهستان پیوه ژن). جغرافیا و توسعة ناحیه‌ای. https: //doi. org/10. 22067/jgrd. 2023. 81066. 1246.
- حیدری قشلاقی، سیمین، محمدکاظمی، رضا و صادقی، حسین (۱۴۰۲). طراحی مدل تأمین مالی خرد در پایداری کسب‌وکارهای نوپای کارآفرینانه در ایران (مطالعة موردی: بانک صادرات ایران). توسعة کارآفرینی، ۱۶(۳)، 86ـ97.
- زروکی، شهریار، یدالهی اطاقسرا، مستانه، توسلی‌نیا، علی و سحاب خدامرادی، مرتضی (۱۴۰۲). تحلیل اثر تأمین مالی خرد بر فقر خانوارهای شهری و روستایی در ایران. مطالعات و سیاست‌های اقتصادی، ۱۰(۱)، ۱۹۹ـ۲۱۸.
- سازمان منطقة آزاد قشم (۱۴۰۲). گزارش حمایت از کارآفرینی و کسب‌وکارهای محلی در قشم. قشم: سازمان منطقة آزاد.
- شهیدی‌نسب، مصطفی (۱۳۹۵). طراحی مدل بومی، عملیاتی و اسلامی تأمین مالی خرد بر اساس آموزه‌های اسلامی. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشة اسلامی.
- پایگاه خبری مناطق آزاد اقتصادی (۱۳۹۷، ۲۱ مهر). تفاهم‌نامة ساخت نخستین شهرک شیلاتی آبزی‌پروری در قشم با واگذاری ۱۰ هکتار زمین امضاشده. بازیابی از: https: //freena. ir/detail/48310/.
- قدیری معصوم، مجتبی و احمدی، افسانه (۱۳۹۵). سازه‌های مؤثر بر موفقیت صندوق‌های اعتبارات خرد در توانمندسازی اقتصادی زنان روستایی شهرستان فیروزکوه. پژوهش‌های جغرافیای انسانی، ۴۷(۴)، ۷۵۹ـ۷۷۲.
- سالنامة آماری (۱۴۰۲). سالنامة آماری کمیتة امداد امام خیمنی؟رح؟. تهران: کمیتة امداد.
- کیانی، فاطمه و قنبری، یوسف (۱۴۰۱). شناسایی و تحلیل نقش صندوق‌های اعتباری خرد در پیشرفت و آبادانی روستاها (مطالعة موردی: شهرستان رزن و فامنین). پژوهش‌های جغرافیای انسانی، ۵۴(۳)، ۹37ـ۹52.
- محمدی، یاسر، نعمت‌الهی، جواد و سپهوند، فاطمه (۱۳۹۷). نقش تأمین مالی خرد بر کیفیت زندگی زنان روستایی در پروژة بین‌المللی ترسیب کربن در استان خراسان جنوبی. توسعة محلی (روستایی ـ شهری)، ۱۰(۲)، ۲39ـ۲60.
- نصری، علیرضا (۱۳۹۹، ۱۳ اردیبهشت). اختصاص ۸ میلیارد و ۲۲۰ میلیون ریال کمک نقدی بنیاد مستضعفان به فعالان گردشگری قشم. بازار. بازیابی از: https: //www. tahlilbazaar. com/news/17128.
- ابن‌حنبل، احمد بن محمد (۱۴۲۱ق). مسند الإمام أحمد بن حنبل. بیروت: مؤسسة الرساله.
- أبی‌داود، سلیمان بن الاشعت السجستانی (۱۴۱۸ق). سنن أبی داود. بیروت: دار الکتب العلمیه.
- تمیمی آمدی، عبدالواحد بن محمد (۱۳۶۶). غرر الحکم و درر الکلم. قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزة علمیة قم.
- پاینده، ابوالقاسم (۱۳۸۲). نهج الفصاحه: مجموعه کلمات قصار حضرت رسول اکرم؟ص؟. تهران: دنیای دانش.
- أبی‌داوود، سلیمان بن الاشعث السجستانی (۲۰۰۹). سنن أبی‌داود. تحقیق: شعیب الأرناؤوط و همکاران. بیروت: دار الرسالة العالمیه.
- سید رضی، محمد بن حسین (۱۴۰۳ق). نهج البلاغه. قم: دار الهجرة.
- صدوق، محمد بن علی (شیخ صدوق) (۱۴۱۳ق). من لا یحضره الفقیه. قم: دفتر انتشارات اسلامی، وابسته به جامعة مدرسین حوزة علمیة قم.
- صدوق، محمد بن علی (شیخ صدوق) (۱۴۱۵ق). الخصال. قم: دار الکتب الاسلامیه.
- طبرسی، علی بن حسن (۱۳۷۹). مشکاة الأنوار. قم: دار الثقلین.
- سیوطی، جلال‌الدین (۱۴۱۴ق). الدر المنثور فی التفسیر بالماثور. بیروت: دار الکتب العلمیه.
- طوسی، محمد بن حسن (۱۴۱۷ق). تهذیب الأحکام. بیروت: دار الکتب العلمیه.
- کلینی، محمد بن یعقوب (۱۴۰۷ق). الکافی. تهران: دار الکتب الإسلامیه.
References:
- Abdul Manap, T. A. (2014). Islamic Microfinance, Islamic Research and Training Institute Islamic Development Bank Group, Jeddah 21413 Kingdom of Saudi Arabia.
- Abdul Mannan, M. (2011). Islamic microfinance: an instrument for poverty alleviation. Australian Journal of Basic and Applied Sciences, 5(9), 620-626.
- Abu Karsh, S. M. (2022, January). The rise of microfinance in the Middle East. SunText Review of Economics & Business, 3(3). https: //doi. org/10. 51737/2766-4775. 2022. 066
- Agbola, F. W. , Acupan, A. & Mahmood, A. (2017). Does microfinance reduce poverty? New evidence from Northeastern Mindanao, the Philippines. Journal of Rural Studies, 50, 159-171.
- Ahmed Khan, Ajaz (2008). Islamic Microfinance: Theory, Policy and Practice, Islamic Relief Worldwide, Birmingham, United Kingdom.
- Armendáriz, B. & Morduch, J. (2010). The economics of microfinance (2nd ed.). MIT Press.
- Asian Development Bank (2016). Improving Financial Inclusion in Asia and the Pacific: Constraints, Applicability, and Lessons from Digital Financial Services. Manila: ADB. Retrived: https: //www. adb. org/publications/improving-financial-inclusion-asia-and-pacific
- Ben Ltaifa, N., Alreshan, A., Bibolov, A., Kirti, D., Ndoye, A. & Roos, E. (2018). How Developed and Inclusive are Financial Systems in the GCC. IMF Policy Paper, International Monetary Fund, Washington, DC.
- El-Komi, M. & Croson, R. (2013). Experiments in Islamic microfinance. Journal of Economic Behavior & Organization, 95, 252-269.
- Emirates Development Bank. (2022). Annual performance report 2022. Abu Dhabi: EDB.
- Fonkoze (2024). Fonkoze annual microfinance performance report. Port-au-Prince: Fonkoze.
- Fred, D. & Forest, D. (2017). Strategic management: A competitive advantage approach. Volume ke-1.
- Ghatak, M. & Guinnane, T. W. (1999). The economics of lending with joint liability. Journal of Development Economics, 60(1), 195-228. https: //doi. org/10. 1016/S0304-3878(99)00041-3
- Gürel, E. & Tat, M. (2017). SWOT analysis: A theoretical review. Journal of International Social Research, 10(51), 994-1006.
- Khaleequzzaman, M. (2007, April). Islamic microfinance: Outreach and sustainability. In A paper presented at IIUM International Conference on Islamic Banking and Finance, 23-25 April 2007, Kuala Lumpur, Malaysia.
- Milken Institute (2019). Fintech in the Middle East and North Africa: Investment outlook. Washington, DC: Milken Institute.
- Musari, K. & Arodha, D. (2017). Can islamic microfinance unleash the coastal community from the loan shark?: A case study of Indonesia. International Journal of Islamic Banking and Finance Research, 1(1), 14-24.
- OECD (2023). Entrepreneurship policy in Abu Dhabi and SME ecosystem: A bridge to global value chains. Paris: OECD.
- Organization of Islamic Cooperation. (2017). Sustainable tourism in OIC member states. Jeddah: OIC.
- Porter, M. (1998). Competitive advantage of nations. New York: Free Press.
- Sarvar, V. & Khaliji Oskouei, R. (2014). Tourism and local development in Qeshm Island. Middle East Journal of Tourism Research, 3(1), 22-37.
- Shikoh, R & Khan, R. A. (2012). What is Islamic Microfinance? Making it a Sustainable Reality, www. dailymotion. com/video/x302ch2.
- Siddiqi, M. N. (2004). Riba, bank interest and the rationale of its prohibition. Jeddah: Islamic Research and Training Institute.
- South Pacific Business Development (2022). SPBD microfinance operations in Pacific Islands. Apia: SPBD. Retived from: https: //spbdmicrofinance. com/
- Tasnim News (2021). Aquaculture development in Qeshm Island.
- Weihrich, H. (1982). The TOWS matrix-A tool for situational analysis. Long Range Planning, 15(2), 54-66.
- World Bank (2024). Enhancing financial inclusion in the Pacific Islands. Washington, DC: World Bank.
- Yunus, M. (1999). Banker to the poor: Micro-lending and the battle against world poverty. PublicAffairs.
- Zubeir Mughal, M. (2011) Islamic microfinanc e, International Seminar on Financial Inclusion for Central Asia, the Caucasus, and South Asia,12-14 July 2011, Urumqi, PR China.
- Free Zones News (2022). Qeshm Free Zone business development report. Retrieve from https: //www. freezonesnews. Com.
- IRNA (2023). Qeshm shrimp farming expansion project. Retrieve from https: //www. irna. Ir.
- Tasnim News (2021). Qeshm aquaculture industries. Retrieve from https: //www. tasnimnews. Com.
- UNWTO (2021). Tourism development in Qeshm Island. Retrieve from https: //www. unwto. Org.
Copyright © 2025 The Author(s). This article is published under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
Shahidinasab, Mostafa, Hassanzadeh Sarvestani, Hosein, Ghavam , Mohammad hosein. (2025) Providing an operational and Islamic model of microfinance in Qeshm Island: SWOT analysis and monitoring of businesses and microfinance institutions. Ma`rifat-e Eghtesad-e Islami, 16(2), 255-291 https://doi.org/10.22034/marefateeqtesadi.2026.5003399.
Mostafa Shahidinasab; Hosein Hassanzadeh Sarvestani; Mohammad hosein Ghavam ."Providing an operational and Islamic model of microfinance in Qeshm Island: SWOT analysis and monitoring of businesses and microfinance institutions". Ma`rifat-e Eghtesad-e Islami, 16, 2, 2025, 255-291
Shahidinasab, M, Hassanzadeh Sarvestani, H, Ghavam , M.(2025) 'Providing an operational and Islamic model of microfinance in Qeshm Island: SWOT analysis and monitoring of businesses and microfinance institutions', Ma`rifat-e Eghtesad-e Islami, 16(2), pp. 255-291
