منابع مالي و معيارهاي تخصيص بودجه در دولت اسلامي

پیوستاندازه
6.pdf335.06 کیلو بایت

سال پنجم، شماره دوم، پياپي 10، بهار و تابستان 1393

محمدجمال خليليان اشكذري / دانشیار گروه اقتصاد مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره                                            mg_khalil41@yahoo.com

محمدهادي آزادي / دانشجوی دکترای دانشگاه عدالت               

دريافت: 12/12/1392 ـ پذيرش: 22/4/1393

چكيده

امروزه همه سياست‌ها، اهداف و برنامه‌هاي سالانه يك نظام حكومتي، در قالب بودجه نمايان و عملياتي مي‌شود. اين امر، اهميت تدوين معيارهاي شرعي و عقلايي تخصيص بهينه بودجه دولت اسلامي را يقيني مي‌كند. اين مقاله با استفاده از روش استنباط فقهي، به استخراج معيارهاي تخصيص منابع مالي در دولت اسلامي مي‌پردازد. بنا به فرضيه مقاله، تخصيص بودجه دولت اسلامي بايد بر اساس معيارهاي  نياز، كار، مصلحت، كارايي و عدالت صورت گيرد. يافته‌هاي مقاله نشان مي‌دهد كه تخصيص هريك از بودجه‌هاي جاري و عمراني، تابع معيارهاي خاص خود است. معيار تخصيص بودجه جاري، در بيشتر موارد كار و نياز است. بودجه عمراني نيز بايد بر اساس معيار نياز، كارايي و مصلحت تخصيص يابد. معيار عدالت نيز همچون چتري بر همه اقسام توزيع بيت المال و تخصيص بودجه سايه افكنده، رعايت آن شرط اصلي تخصيص بهينه آنها از ديدگاه اسلامي است. يكي از مسائل مهم در اين زمينه، اولويت‌بندي معيارها در صورت بروز تزاحم در تخصيص بودجه است.  در اين زمينه، مي‌توان به مواردي چون تقدم عدالت بر كارايي و اولويت مصالح اجتماعي بر مصالح فردي اشاره كرد.

كليد‌واژه‌ها: بيت المال، منابع مالي، مصارف بيت المال، بودجه دولت اسلامي، معيار تخصيص بودجه. 
طبقه بندي JEL: H61، H72، P4.

 

سال انتشار: 
5
شماره مجله: 
10
شماره صفحه: 
129