روش‌شناسي شهيد صدر در اقتصاد اسلامي؛ از نگاهي ديگر

پیوستاندازه
5.pdf1.56 مگابایت

سال ششم، شماره اول، پياپي 11، پاييز و زمستان 1393

عبدالحميد معرفي محمدي / استاديار دانشگاه اصفهان                                            hamid.moarefi@gmail.com

دريافت: 7/6/1393 ـ پذيرش: 02/12/1393

چكيده

علي‌رغم اهميت روش‌شناسي شهيد صدر در پيشبرد اقتصاد اسلامي، مطالعات چنداني در زمينه تبيين ماهيت و جوهره آن صورت نگرفته است. اين مقاله، با روش تحليلي به تبيين منطق استدلال در اين روش مي‌پردازد. بنا به فرضيه مقاله، شهيد صدر به دنبال استفاده از منطق متفاوتي براي استدلال بود. اين منطق، با منطق سنتي فقهاي سلف متفاوت است. اين منطق مبناي معرفي روش كشف و تفكيك ميان مكتب و علم اقتصاد قرار گرفته است. يافته‌هاي مقاله نشان مي‌دهد كه رويكرد ايشان شباهت بسياري به روش‌شناسي كانت در به كارگيري قياس‌هاي استعلايي براي تحقق شرايط امكان تجربه و وحدت سيستمي علم دارد. در اين زمينه، شهيد صدر مكتب اقتصاد اسلامي را به‌عنوان وحدت سيستمي، مجموعه‌اي از گزاره‌ها و به‌عنوان شرط امكان علم اقتصاد اسلامي بازسازي مي‌كند. در اين بازسازي، ايشان مجموعه احكام فقهي را به‌عنوان داده به كار مي‌گيرد تا با مفروض گرفتن صدق اين داده‌ها در يك روش بازگشتي به نام «قياس استعلايي»، به اصول و قواعد مكتبي برسد؛ اصول و قواعدي كه اقتصاد اسلامي در چارچوب آن امكان‌پذير مي‌شود.

كليدواژه‌ها: شهيد صدر، روش‌شناسي، رويكرد استعلايي، اقتصاد اسلامي.

طبقه‌بندي P4, B41, H73 :JEL.

 


 

سال انتشار: 
6
شماره مجله: 
11
شماره صفحه: 
95