معرفت اقتصاداسلامی، سال چهاردهم، شماره دوم، پیاپی 28، بهار و تابستان 1402، صفحات 179-195

    مدلسازی مفهومی ویژگی های انسان اقتصادی دانا به عنوان محورسرمایه انسانی کارا در الگوی توسعه اقتصادی دانایی محور از منظر اسلام

    نویسندگان:
    ✍️ زهرا فرشادفر / استادیار دانشکده علوم انسانی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران / zfarshadfar@yahoo.com
    مهدی جعفری / استادیار دانشکده مدیریت، گروه حسابداری دانشگاه طلوع مهر / mahdi.jfr@gmail.com
    dor 20.1001.1.20422322.1402.14.2.11.8
    doi 10.22034/marefateeqtesadi.2024.2022174
    چکیده: 
    الگوی اقتصاد دانایی که از ناحیه دانایی‌محوری فعالیت‌ها، پدیده توسعه‌یافتگی را واکاوی می‌کند؛ یک الگوی توسعه فراگیر است که برای تبیین فرایند وصول به توسعه، توانمندی قابل توجهی دارد. نهاده اصلی الگوی نوظهور اقتصاد دانایی‌محور، دانش و کاربرد آن است. این الگو نیازمند یکسری منابع پایه‌ای است که اکثریت وزن آن را سرمایه انسانی کارا تشکیل می‌دهد؛ محوریت این سرمایه انسانی کارا با انسان آموزش دیده یا انسان دانا است. در شرایطی که مناسبات جهانی در حوزه اقتصاد براساس الگوی اقتصاد دانایی‌محور سامان می‌یابد، گرته‌برداری بی‌قید و شرط از الگوها و تعاریف کشورهای توسعه‌یافته از دانش و انسان دانا، بدون توجه به زیرساخت‌های اقتصادی و فرهنگی و ایدئولوژیک سایر کشور‌ها مشکل‌گشای مسائل اصلی کشورها نخواهد بود، درهمین راستا، در این پژوهش تلاش شده است تا به تعریف دانش و استخراج و مدل‌سازی ویژگی‌های انسان دانای اقتصادی به‌عنوان محور سرمایه انسانی کارا در الگوی توسعه اقتصادی دانایی‌محور از منظر اسلام، با استناد به آیات و روایات اسلامی و مقایسه آن با مفهوم انسان دانای اقتصادی از منظر اقتصاد متعارف پرداخته شود. برای دستیابی به این هدف از رویکرد تطبیقی استفاده شده است. نتایج گویای آن است که با تغییر مبانی می‌توان به مدل‌سازی مفهومی ویژگی‌های انسان دانای اقتصادی از منظر اسلام پرداخت که دارای تفاوت‌های بنیادین با مفهوم انسان دانای اقتصادی از منظر اقتصاد متعارف است.
    Article data in English (انگلیسی)
    Title: 
    A Conceptual Modeling of the Characteristics of a Wise Economic Man as the Efficient Man Capital Axis in the Model of Wise-oriented Economic Development from the Perspective of Islam
    Abstract: 
    The model of wise-economic that analyzes the phenomenon of development from the wise-oriented area of activities; is a comprehensive development model that has a significant ability to explain the process of reaching development. The main input of the emerging model of knowledge-based economy is knowledge and its application. This model requires a series of basic resources, the majority of which is made up of efficient human capital; The centrality of this human capital is working with educated people or knowledgeable people. In the conditions where global relations in the field of economy are organized based on the model of knowledge-based economy, the unconditional removal of the models and definitions of developed countries from knowledge and wise people, without paying attention to the economic, cultural, and ideological infrastructures of other countries, will not solve the main problems of the countries. In this regard, in this research, an attempt has been made to define knowledge and extract and model the characteristics of economic humanists as the axis of efficient human capital in the knowledge-oriented economic development model from the perspective of Islam, citing Islamic verses and traditions. This research continues to compare the perspective of Islam with conventional economics. To achieve this goal, a comparative approach has been used. The results indicate that by changing the foundations, it is possible to model the characteristics of economic anthropologist from the perspective of Islam, which has fundamental differences with the concept of economic anthropologist from the perspective of conventional economics.
    References: 
    References: 
    • نهج البلاغه، 1414ق، تصحیح صبحی صالح، قم، هجرت.
    • بافتده ایماندوست، صادق،1400، «بررسی جایگاه انسان اقتصادی در اقتصاد متعارف»، مطالعات اقتصاد اسلامی، ش 26، ص81-106.
    • برقی، احمد‌بن محمد‌بن خالد، 1375، المحاسن، تهران، مجمع جهانی اهل بیت.
    • تفضلی، فریدون، 1372، تاریخ عقاید اقتصادی، ویراست دوم، تهران، نشر نی.
    • توکلی، محمدجواد و سیدناصر علم‌الهدی، 1394، «نقد و بررسی سیر تحول اندیشه انسان اقتصادی در اقتصاد متعارف»، معرفت، ش 218، ص26- 46.
    • چهاربند، فرزانه و فرشاد مومنی، 1390، «چالش‌ها و چشم‌انداز‌های توسعه مبتنی بر دانایی در ایران: نگاه از زاویه آموزش پایه»، رشد و توسعه اقتصادی، ش 4، ص75- 113.
    • حرانی، ابن شعبه، 1376، تحف العقول، ترجمة احمد جنتی، تهران، علمیه اسلامیه.
    • حسینی کوهساری، سیدجواد و همکاران، 1400، «طراحی و تبیین مدل بالندگی سرمایه‌های انسانی به‌منظور دست‌یابی به اقتصاد دانش‌محور»، مدیریت سازمان‌های دولتی، ش 36، ص103-118.
    • دادگر، یدالله، ١٣٩٢، تاریخ تحولات اندیشه اقتصادی، تهران، سمت و دانشگاه مفید.
    • طباطبائی، سیدمحمدحسین؛ المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الاعلمی.
    • عظیمی، ناصرعلی و سجاد برخورداری، 1396، «جامعه دانش و اقتصاد دانش‌محور در کشورهای عربی و تجربه‌ای برای ایران»، رهیافت، ش66، ص1-12.
    • عمادزاده، مصطفی و روح‌اله شهنازی، 1386، «بررسی مبانی و شاخص‌های اقتصاد دانایی‌محور و جایگاه آن در کشورهای منتخب در مقایسه با ایران»، پژوهشنامه اقتصادی، ش 27، ص143-175.
    • کلینی، محمد‌بن یعقوب، 1397، الکافی، چ چهارم، قم، دارالحدیث.
    • مطهری، مرتضی، 1391، مجموعه آثار، چ پنجاهم، قم، صدرا.
    • موسوی‌خمینی، سیدروح الله، 1368، چهل حدیث، تهران، مرکز نشر فرهنگی رجاء.
    • نادری، ابوالقاسم، 1384، «اقتصاد دانایی به‌عنوان الگوی جدیدی توسعه و ارزیابی اقتصاد دانایی در ایران»، پژوهش بازرگانی، ش 35، ص1- 28.
    • نوری، حسین‌بن محمد تقی، 1429ق، مستدرک الوسائل، بیروت، مؤسسة آل‌البیت(ع) لاحیاء التراث.
    • هادوی‌نیا، علی اصغر، 1398، «الگوی انسان اقتصادی از دیدگاه اسلام»، اقتصاد اسلامی، ش 74، ص35-63.
    • هادوی‌نیا، علی اصغر،1387، فلسفه اقتصاد در پرتو جهان‌بینی قرآن کریم، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
    • Ball, S. 2017, The Education Debate, 3rd ed., Bristol, Policy Press.
    • Cain, T.; Chapman, A, 2014, "Dysfunctional dichotomies? Deflating bipolar constructions of curriculum and pedagogy through case studies from music and history", The Curriculum Journal, N. 25, p. 111–129.
    • Harris, R.; Armond, B, 2019, "Historical knowledge in a knowledge economy – what types of knowledge matter?", Educational Review, Vol. 71, N. 5, p. 564-580.
    • Lauder, H.; Young, M.; Daniels, H.; Balarin, M.; Lowe, J., 2012, Educating for the knowledge economy? Critical perspectives, London: Routledge.
    • OECD, 1996, The Knowledge Based Economy, Paris.
    • OECD, 2006, Science, Technology and Industry Scoreboard, Paris
    • Willis, Katie, 2011, Theories and Practices of Development, Routledge, Philadelphia, USA.
    • World Bank and World Bank Institute, 2002, Knowledge for Development; A Forum for Middle East and North Africa, Marseilles: France.
    شیوه ارجاع به این مقاله: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    فرشادفر، زهرا، جعفری، مهدی.(1402) مدلسازی مفهومی ویژگی های انسان اقتصادی دانا به عنوان محورسرمایه انسانی کارا در الگوی توسعه اقتصادی دانایی محور از منظر اسلام. دو فصلنامه معرفت اقتصاداسلامی، 14(2)، 179-195 https://doi.org/10.22034/marefateeqtesadi.2024.2022174

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    زهرا فرشادفر؛ مهدی جعفری."مدلسازی مفهومی ویژگی های انسان اقتصادی دانا به عنوان محورسرمایه انسانی کارا در الگوی توسعه اقتصادی دانایی محور از منظر اسلام". دو فصلنامه معرفت اقتصاداسلامی، 14، 2، 1402، 179-195

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    فرشادفر، زهرا، جعفری، مهدی.(1402) 'مدلسازی مفهومی ویژگی های انسان اقتصادی دانا به عنوان محورسرمایه انسانی کارا در الگوی توسعه اقتصادی دانایی محور از منظر اسلام'، دو فصلنامه معرفت اقتصاداسلامی، 14(2), pp. 179-195

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    فرشادفر، زهرا، جعفری، مهدی. مدلسازی مفهومی ویژگی های انسان اقتصادی دانا به عنوان محورسرمایه انسانی کارا در الگوی توسعه اقتصادی دانایی محور از منظر اسلام. معرفت اقتصاداسلامی، 14, 1402؛ 14(2): 179-195