توزيع عادلانه انفال و منابع عمومي (مطالعة‌ موردي هدفمندي يارانه‌ها)

  • warning: Missing argument 1 for t(), called in D:\WebSites\nashriyat.ir\themes\tem-nashriyat\upload_attachments.tpl.php on line 15 and defined in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\common.inc on line 936.
  • warning: htmlspecialchars() expects parameter 1 to be string, array given in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\bootstrap.inc on line 862.
قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال دهم، شماره اول، پياپي 19، پاييز و زمستان 1397
 

احمدعلي يوسفي / دانشيار پژوهشگاه فرهنگ و انديشة اسلامي    economy.islamic@gmail.com
علي‌اکبر کريمي / دانشجوي دکتري اقتصاد اسلامي، پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي    karimiisu@gmail.com
سعيد فراهاني‌فرد / دانشيار دانشگاه قم    saeed.farahanifard@gmail.com
دريافت: 12/06/1397 ـ پذيرش: 27/10/1397

چکيده

در رويكرد اسلامي، حق برخورداري همگان از فرصت‌ها و بهره‌مندي آحاد جامعه در حد کفاف دو عنصر اساسي عدالت به‌معناي «اعطاء کل ذي‌ حق حقه» است. در اين چارچوب، اولين گام براي تحقق عدالت، مقابله با نابرابري اوليه در توزيع فرصت‌ها، منابع و امکانات عمومي (بيت‌المال) به نفع فقراي واقعي و محرومين جامعه‌ي اسلامي است. اين مقاله، به بررسي روش توزيع يارانه‌ها در اقتصاد ايران با توجه به اقتضائات عدالت در رويكرد اسلامي مي‌پردازد. سؤال اصلي تحقيق عبارت است از اينکه ملاک توزيع عادلانه انفال و منابع عمومي کشور به‌ويژه در شرايط فقر و شکاف طبقاتي چيست؟ بنا به فرضية تحقيق، در شرايط وجود فقر و شکاف طبقاتي، مي‌توان در توزيع منابع عمومي کشور و از جمله در امر توزيع يارانه‌ها، حکم به جواز توزيع نابرابر به سود فقرا داد؛ تا با کاهش فاصلة طبقاتي، نيل به عدالت سريع‌تر محقق گردد. اين مقاله با روش توصيفي و تحليلي با استفاده از آموزه‌هاي اسلامي و فقهي از يک‌سو، و بررسي تجربيات توزيع فعلي يارانه‌ها در ايران از سوي ديگر، درصدد اثبات اين فرضيه و ضرورت اجراي آن در مورد توزيع يارانه‌ها در ايران مي‌باشد.

کليدواژه‌ها: توزيع عادلانه، عدالت اقتصادي، هدفمندي يارانه‌ها، رفع فقر، انفال، توزيع منابع عمومي

طبقه‌بندي JEl: D63، H2، H71.