اقتصاد، اعتباريات و مسئله اخلاق

  • warning: Missing argument 1 for t(), called in D:\WebSites\nashriyat.ir\themes\tem-nashriyat\upload_attachments.tpl.php on line 15 and defined in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\common.inc on line 936.
  • warning: htmlspecialchars() expects parameter 1 to be string, array given in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\bootstrap.inc on line 862.
قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال دهم، شماره دوم، پياپي 20، بهار و تابستان 1398

عبدالحميد معرفي محمدي / استاديار اقتصاد دانشگاه اصفهان    a.h.mohammadi@ase.ui.ac.ir
دريافت: 19/12/1398 ـ پذيرش: 16/05/1398

چکيده
پيوند بين اخلاق و اقتصاد در مكتب ارتودوکس نئوکلاسيکي همواره محل بحث بوده است. طرفداران اين مكتب تلاش كرده‌اند با استفاده از مفاهيم «مطلوبيت» و «ترجيحات» و در چارچوب اقتصاد رفاه، بين اخلاق و اقتصاد پيوند برقرار كنند. به خاطر ابهام ذاتي معناي «مطلوبيت» در چارچوب روش‌شناسي فردگرايانه اقتصاد نئوکلاسيک، اين پيوند به سرانجام مطلوب نمي‌رسد؛ زيرا با تجميع انتخاب‌هاي فردي، نمي‌توان به يک انتخاب اجتماعي در اقتصاد رفاه رسيد. اين مقاله با استفاده از روش «تحليلي» امکان به‌کارگيري نظريه «اعتباريات» علامه طباطبائي براي ايجاد رابطه بين اخلاق و اقتصاد را بررسي مي‌كند. بنا بر يافته‌هاي پژوهش، استفاده از مفهوم «اعتباريات» علامه، مي‌تواند به ايجاد رابطه بين ارزش‌هاي اخلاقي و اقتصادي بينجامد. در اين چارچوب، «مطلوبيت» به مثابه يک اعتبار اجتماعي در نظر گرفته مي‌شود. با توجه به ماهيت بين‌الاذهاني اعتباريات، مطلوبيت از عينيت و اطلاق کافي براي برقراي پيوند بين ارزش‌هاي اخلاقي و اقتصادي برخوردار است. از اين‌رو، نظريه «اعتباريات» علامه طباطبائي امکان پيوندي معقول بين اخلاق و اقتصاد را فراهم مي‌آورد. اين رويکرد مي‌تواند به‌عنوان شروعي بر يک روش‌شناسي در اقتصاد اسلامي بر مبناي نظريات علامه نيز به‌شمار آيد.
کليدواژه‌ها: اقتصاد نئوکلاسيک، اعتباريات، اخلاق، علامه طباطبائي، مطلوبيت.
طبقه‌بندي JEL: B10, B40, B59.