نظرية «اخلاق هنجاري» و دلالت‏هاي آن در سياست‌گذاري اقتصادي؛ درس‏هايي براي اقتصاد اسلامي

  • warning: Missing argument 1 for t(), called in D:\WebSites\nashriyat.ir\themes\tem-nashriyat\upload_attachments.tpl.php on line 15 and defined in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\common.inc on line 936.
  • warning: htmlspecialchars() expects parameter 1 to be string, array given in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\bootstrap.inc on line 862.

سال چهارم، شماره دوم، پياپي 8، بهار و تابستان 1392، ص 29 ـ 50

سيدهادي عربي / استاديار و عضو هيأت علمي پژوهشگاه حوزه و دانشگاه     Sharabi@rihu.ac.ir 
محمدجواد رضائي / دانشجوي دکتري علوم اقتصادي (اقتصاد اسلامي)، دانشگاه امام صادق    J.rezaei@isu.ac.ir
مهدي موحدي بكنظر / دانشجوي دکتري علوم اقتصادي (اقتصاد اسلامي)، دانشگاه امام صادق     Movahedi@isu.ac.ir
دريافت: 30/4/1392 ـ پذيرش: 22/12/1392

چكيده
سياست‌گذاري اقتصادي از جهات گوناگون، از جمله تعيين اهداف و گزينه‌ها، مستلزم ارزش داوري بر مبناي معيارهاي انتخاب شده است. اقتصاد متعارف براساس معيارهاي پارتويي و فنون هزينه و فايده در خصوص وضعيت‏هاي بديل تصميم‏گيري مي‏كند كه خود مبتني بر نظرية «اصالت فايده» (مطلوبيت‏گرايي) در اخلاق است. هرچند اتخاذ اين مبنا در سياست‌گذاري، مزايايي براي اقتصاد متعارف ايجاد كرده، اما مشكلاتي نيز بر جاي گذاشته است. اين مقاله با «روش توصيفي ـ تحليلي» به بررسي رابطة بين سياست‌گذاري در اقتصاد متعارف و مباني اخلاق هنجاري آن پرداخته و لوازم آن براي سياست‌گذاري در اقتصاد اسلامي را بررسي مي‌كند. يافته‌هاي مقاله نشان مي‌دهد كه به‌كارگيري نظرية «اصالت فايده» (مطلوبيت‏گرايي) به عنوان تنها مبنا براي سياست‌گذاري در اقتصاد اسلامي، با وجود نقاط قوتش، موجب بروز كاستي‌هاي زيادي مي‌شود. هرچند مقاله درصدد ارائة نظرية «اخلاق هنجاري اسلام» به عنوان مبناي سياست‌گذاري اقتصادي نيست، اما مشكلات ابتناي سياست‌ها بر تك مبناي مطلوبيت‌گرايي را تنقيح مي‌نمايد.
كليد واژه‌ها: اخلاق، اقتصاد، فلسفه، هنجار، تحليل، هزينه، فايده.    
طبقه بندي JEL: D61, D63, D78.