بررسی ویژگیهای دولت بهمنظور تمایز آن از سایر نهادها یکی از حوزههای مهم دولتپژوهی را تشکیل میدهد. این پژوهش، با استفاده از روش تحلیلی، اوصاف دولت را به دو بخش ذاتی و عرضی تقسیم کرده و وجود اعتباری را بهعنوان یکی از اوصاف ذاتی دولت توضیح داده است. تحلیل تطبیقی دلالتهای اقتصادی وجود اعتباری دولت از منظر اسلام و لیبرالیسم، مهمترین بخش تحقیق حاضر بهشمار میرود. وجود دلالتهای اقتصادی متفاوت در اقتصاد اسلامی و سرمایهداری دربارۀ وجود اعتباری دولت، فرضیۀ تحقیق را تشکیل میدهد. بر اساس یافتههای پژوهش، سه مورد شخصیت حقوقی، ابزارمندی و اجبار یا مصالحه بهعنوان جلوههای وجود اعتباری دولت قابل شناسایی است. هرچند دولت اسلامی و لیبرالی، در اصل اتصاف به جلوههای مزبور اشتراکاتی دارند، اما وجوه تمایز عمیق و مبنایی نیز دارند که تأثیری اساسی بر دلالتهای اقتصادی چگونگی اعتبار دولت دارد.
The Credential Existence of the State Institution and a Comparative Analysis of Its Economic Implications from the Perspective of Islam and Liberalism
Abstract:
The study of the characteristics of the state in order to distinguish it from other institutions constitutes one of the important areas of state studies. This research, using the analytical method, divides the characteristics of the state into two intrinsic and transversal parts and explains the credibility existence as one of the intrinsic characteristics of the state. The comparative analysis of the economic implications of the credibility existence of the state from the perspective of Islam and liberalism is considered the most important part of the present research. The existence of different economic implications in Islamic economy and capitalism regarding the credibility existence of the state constitutes the research hypothesis. Based on the research findings, three cases of legal personality, instrumentality, and coercion or compromise can be identified as manifestations of the credibility existence of the state. Although the Islamic and liberal states are essentially characterized by manifestations of They have some commonalities, but they also have deep and fundamental differences that have a fundamental impact on the economic implications of how the state is credible.
Barnes, Barry (1988). The Nature of Power. Cambridge. Cambridgeu.p.
Heywood, A. (2002). Politics, Palgrave. New York: second edition.
Runney, Austin (1971). Governing: A brief introduction to political Science. New York: Holt Rinehart and Winston.
Weber, M. (1958). Politics as a Vocation. in From Max Weber: Essays in Sociology, tran. And ed. H. Gerth and C. Wright Mills. New York: Oxford University Press.
References:
قرآن کریم.
نهجالبلاغه.
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.
آشوری، داریوش (1352). فرهنگ سیاسی. تهران: مروارید.
ابنبابویه قمى، محمد بن على (شیخ صدوق) (1413ق). من لایحضره الفقیه. قم: دفتر انتشارات اسلامى.
ابنمنظور، محمد بن مکرم (1414ق). لسان العرب. بیروت: دار الفکر للطباعة و النشر و التوزیع و دار صادر.
امیری، هادی، شهنازی، روحالله و دهقان شبانی، زهرا، زیر نظر الیاس نادران (1391). اقتصاد بخش عمومی. قم و تهران: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، سمت و مرکز تحقیق و توسعۀ علوم انسانی.
براتعلیپور، مهدی (1381). لیبرالیسم. قم: انجمن معارف اسلامی ایران.
بشیریه، حسین (1378). تاریخ اندیشههای سیاسی در قرن بیستم. تهران: نشر نی.
بیگدلی، علی (1374). تاریخ اندیشۀ سیاسی در غرب. تهران: لادن.
پژوهشگاه حوزه و دانشگاه (1387). مبانی اقتصاد اسلامی. تهران: سمت.
تفضلی، فریدون (1387). تاریخ عقاید اقتصادی از افلاطون تا دورۀ معاصر. تهران: نشر نی.
جمالی، حسین (1380). تاریخ و اصول روابط بینالملل. تهران: نمایندگی ولی فقیه در سپاه.
جوهرى، اسماعیل (1410ق). الصحاح. بیروت: دار العلم للملایین.
حسینی زبیدى، محمد مرتضی (1414ق). تاج العروس من جواهر القاموس. بیروت: دار الفکر للطباعة و النشر و التوزیع.
حلی، حسن بن یوسف (1414ق). تذکرة الفقهاء. قم: مؤسسۀ آل البیت(ع).
دادگر، یدالله (1383). تاریخ تحولات اندیشۀ اقتصادی (آزمونی مجدد). قم: دانشگاه مفید.
رحیمینژاد، حمید و جواهری طهرانی، محمد (1401). دیرینهشناسی مفهوم حاکمیت با تأکید بر روش دیرینهشناسی دانش میشل فوکو. فلسفۀ حقوق، (1)1، 31ـ63.
ژید، شارل و ریست، شارل (1370). تاریخ عقاید اقتصادی. ترجمۀ کریم سنجابی. تهران: دانشگاه تهران.
سام خانیانی، محمدجواد و خائفی، عباس (1396). مصلحتبینی و واقعگرایی در اندیشههای سیاسی ماکیاولی و خواجه نظامالملک. سیاست جهانی، 6(1)، 255ـ225.
شاپیرو، جان سالوین (1380)، لیبرالیسم: معنا و تاریخ آن. ترجمة محمدسعید حنایی کاشانی. تهران: مرکز.
شهریاری، شهره، شیرزادی، رضا و نوذری، حسینعلی (1399). دولت و جامعه در فلسفة سیاسی کارل مارکس. جامعهشناسی سیاسی ایران، 10(3)، 1237ـ1259.
بیدار برچین علیا، محمد. (1404) وجود اعتباری نهاد دولت و تحلیل تطبیقی دلالتهای اقتصادی آن از منظر اسلام و لیبرالیسم . دو فصلنامه معرفت اقتصاداسلامی، 16(2)، 177-203 https://doi.org/10.22034/marefateeqtesadi.2026.5003219.
محمد بیدار برچین علیا."وجود اعتباری نهاد دولت و تحلیل تطبیقی دلالتهای اقتصادی آن از منظر اسلام و لیبرالیسم ". دو فصلنامه معرفت اقتصاداسلامی، 16، 2، 1404، 177-203
بیدار برچین علیا، محمد.(1404) 'وجود اعتباری نهاد دولت و تحلیل تطبیقی دلالتهای اقتصادی آن از منظر اسلام و لیبرالیسم '، دو فصلنامه معرفت اقتصاداسلامی، 16(2), pp. 177-203
بیدار برچین علیا، محمد. وجود اعتباری نهاد دولت و تحلیل تطبیقی دلالتهای اقتصادی آن از منظر اسلام و لیبرالیسم . معرفت اقتصاداسلامی، 16, 1404؛ 16(2): 177-203