روش‌شناسي فقه نظريات اقتصادي از منظر شهيد صدر

  • warning: Missing argument 1 for t(), called in D:\WebSites\nashriyat.ir\themes\tem-nashriyat\upload_attachments.tpl.php on line 15 and defined in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\common.inc on line 936.
  • warning: htmlspecialchars() expects parameter 1 to be string, array given in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\bootstrap.inc on line 862.

سال چهارم، شماره دوم، پياپي 8، بهار و تابستان 1392، ص 5 ـ 28

حسن‌آقا نظري / استاد اقتصاد اسلامي و عضو هيئت علمي پژوهشگاه حوزه و دانشگاه      hnazari@rihu.ac.ir   
مهدي خطيبي / دانشجو دكتري فلسفة اقتصاد اسلامي مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني   m.kh47@yahoo.com
دريافت: 12/11/1391ـ پذيرش: 30/5/1392

چكيده

يكي از مهم‌ترين رسالت‌هاي فقه حكومتي ارائة مباني تدوين سياست‌هاي اقتصادي دولت اسلامي است. انجام اين مهم مستلزم ارائة روشي مشخص براي كشف نظريات اقتصادي اسلام از منابع اسلامي است. بدون شک شهيد صدر اولين فقيهي است که پا به اين عرصه نهاده و با پايه‌گذاري روش فقه نظريات، اقدام به کشف نظريات اقتصادي نموده است. اين مقاله با استفاده از روش توصيفي- تحليلي به بررسي روش فقه نظريات اقتصادي از ديدگاه شهيد صدر مي‌پردازد. يافته‌هاي مقاله نشان مي‌دهد كه روش پيشنهادي شهيد صدر مستلزم در نظر گرفتن احكام و مفاهيم اقتصادي به عنوان روبنا و كشف اصول و نظريات اقتصاد اسلامي به عنوان زير بناست. اين روش زمينة استخراج نظريات اقتصاد اسلامي و در نتيجه، سياست‌گذاري كلان اقتصادي دولت اسلامي را فراهم مي‌آورد. در اين مقاله اشكالات مطرح شده نسبت به اين روش از جمله مشكل حجيت، و شبهه ابتناء آن بر استحسان و قياس، مورد نقد و ارزيابي قرار گرفته است.

كليد واژه‌ها: فقه نظريه، اقتصاد اسلامي، مکتب اقتصادي، نظام اقتصادي    
طبقه‌بنديJEL: B41, H73